Key takeaway

Bước đầu tiên trong lập kế hoạch tài chính cá nhân là lập bảng cân đối tài sản - liệt kê toàn bộ tài sản (tiền mặt, tiết kiệm, tài sản tiêu dùng, tài sản đầu tư) và nợ (vay ngắn/dài hạn) để biết giá trị ròng thực tế.

WHAT

Bảng cân đối tài sản cá nhân gồm hai phần:

  • Tài sản: tiền mặt/tiết kiệm ngân hàng, tài sản tiêu dùng (xe, laptop, điện thoại), tài sản đầu tư (cổ phiếu, vàng, bất động sản)
  • Nợ: các khoản vay (ngân hàng, người thân, tổ chức tín dụng)

Giá trị ròng = Tổng tài sản - Tổng nợ. Đây là snapshot tài chính tại một thời điểm, khác với dòng tiền (thu nhập/chi tiêu hàng tháng).

WHY/HOW

Không biết mình đang có gì và nợ gì thì không thể lập kế hoạch tài chính đúng đắn. Bảng cân đối tài sản giúp xác định: tỷ trọng thanh khoản (tiền mặt vs tài sản cố định), mức độ đòn bẩy (tổng nợ/tổng tài sản), và điểm xuất phát để lập kế hoạch phân bổ tài sản. Nên cập nhật hàng quý để theo dõi tiến trình.

Notes

  • 2024-03

    • Tài sản chia 3 nhóm: tiêu dùng, đầu tư, kinh doanh; nợ trừ đi toàn bộ để ra tài sản ròng
    • Hiện trạng tài chính cần làm rõ 4 trục: dòng tiền, tài sản, tình trạng tài chính (giai đoạn nào), giai đoạn cuộc sống (tuổi) - cả 4 mới đủ nền lập mục tiêu
  • 2024-02

    • Case study: Thúy 23 tuổi - tài sản: 50 triệu tiền mặt + 62 triệu tài sản tiêu dùng; nợ: 100 triệu (vay bố mẹ kinh doanh thời COVID); giá trị ròng: +12 triệu
    • Lưu ý: bất động sản chưa sang tên (nhà bố mẹ cho) không tính vào tài sản cá nhân
  • 2023-07

    • Sơ đồ AFA: bảng cân đối tài sản cá nhân = thu nhập - chi tiêu (= dòng tiền thuần) LIÊN KẾT với tài sản đầu tư HH + tài sản đầu tư VH + tài sản tiêu dùng - các khoản nợ = tài sản thuần (Net worth).
    • Dòng tiền thuần là chỗ gia tốc đầu tư: cần tăng liên tục bằng cách tăng tài sản đầu tư hữu hình và vô hình.
    • 5 câu hỏi tự đánh giá: tỷ lệ tiết kiệm, đầu tư cổ phiếu, đánh giá thị trường tăng trưởng, tỷ lệ nợ so với thu nhập, mục đích mua tài sản (đầu tư hay tiêu dùng).
    • Mọi quyết định tài chính cần xét: ‘Việc đó có giúp xây dựng tài sản hữu hình và vô hình không?’
  • 2023-04

    • Ứng dụng TOPI tích hợp bảng cân đối tài sản cá nhân, phân loại tài sản đầu tư/tiêu dùng/nợ; dùng làm nền tảng tư vấn cho khách hàng
  • 2022-07

    • Case điển hình: có 40 tỷ BDS nhưng không rõ chi phí sống và tài sản tài chính bằng bao nhiêu - chưa thể quyết định nghỉ hưu
    • Bước cơ bản: liệt kê tài sản theo loại (BDS, tài chính, tiền mặt), ghi rõ từng nguồn thu nhập và từng khoản chi
    • Sau khi có bảng cân đối, quyết định nghỉ hưu trở nên rõ ràng thay vì phân vân
  • 2022-04

    • Case Gen Z: có 200 triệu bố mẹ cho, chi tiêu chiếm 90% thu nhập, tài sản đầu tư rất nhỏ, tài sản tiêu dùng 81% - thuộc nhóm tài chính yếu
    • 3 nhóm tình trạng theo bảng cân đối: tốt (chi tiêu 17%, tài sản ròng lớn), ổn định (chi tiêu 66%, tài sản ròng 72%), yếu (chi tiêu 90%, nợ 36%)
    • Mỗi người có bảng cân đối khác nhau - không thể áp lời khuyên của người khác lên bản thân mình
  • 2022-03

    • Khi mua nhà bằng vay vốn 30% vốn tự có + 70% vay ngân hàng: bảng cân đối ghi nhận TÀI SẢN = căn nhà (100% giá trị) và NỢ = dư nợ ngân hàng (70%); tài sản ròng = 30% vốn tự có ban đầu
    • Sai lầm phổ biến: gọi cả căn nhà là ‘tiêu sản’ thay vì tách bạch tài sản và nợ đúng theo kế toán
    • Khi giá trị nhà tăng → tài sản ròng tăng; khi trả dần nợ gốc → tài sản ròng cũng tăng
    • Ví dụ gia đình Bình-An: tổng tài sản 4,23 tỷ (ô tô 800 triệu + hàng tồn kho 50 triệu + cơ sở 300 triệu + tiền mặt 50 triệu + tiết kiệm 200 triệu + cổ phiếu 1 tỷ + vàng 180 triệu + đất nền 2 tỷ), tổng nợ 1,26 tỷ, tài sản ròng 2,97 tỷ
    • TOPI phân tách bảng cân đối tài sản theo 3 nhóm: tiêu dùng, đầu tư+kinh doanh, với từng nhóm khoản nợ riêng biệt
  • 2021-03

    • Cố vấn Nguyễn Minh Tuấn gợi ý cả vợ lẫn chồng đều đưa thông tin vào bảng để tính tổng tài sản hộ gia đình
    • Tài sản cá nhân (ô tô, đồ dùng, bộ sưu tập) dù là tiêu sản vẫn phải tính vì có thể chuyển đổi thành tiền khi cần