fin·notes← fin·eco

Tiền gửi kho bạc nhà nước

4 min read

Key takeaway

Tiền gửi kho bạc tại các ngân hàng quốc doanh được tính một phần vào mẫu số D của LDR; tỷ lệ khấu trừ này là công cụ SBV dùng để nới lỏng hoặc thắt chặt thanh khoản hệ thống - lộ trình TT26 giảm dần về 0% từ 2026 nhưng cuối tháng 7/2026 SBV ban hành thông tư mới nâng tỷ lệ trở lại lên mức cao nhất kể từ 2023 (khoảng 50%) để hỗ trợ tăng trưởng.

WHAT

Là nguồn vốn nhàn rỗi của kho bạc nhà nước (chủ yếu từ trái phiếu chính phủ huy động cho đầu tư công, chưa giải ngân) gửi tại các ngân hàng quốc doanh như Vietcombank, BIDV, VietinBank, Agribank. Lộ trình thông tư 26 cho tính 40% vào D năm 2024, 20% năm 2025, và 0% từ 2026.

WHY/HOW

Việc loại tiền kho bạc khỏi mẫu số D làm D toàn hệ thống giảm khoảng 406.000 tỷ đồng, đẩy tỉ lệ LDR tăng vọt và buộc các ngân hàng tăng huy động. Phương án gia hạn cho tính lại tiền kho bạc giúp 4 ngân hàng quốc doanh hưởng lợi đầu tiên, có thể mở thêm dư địa cho vay khoảng 80.000-100.000 tỷ đồng (20% của hơn 400.000 tỷ). Khi SBV nâng tỷ lệ khấu trừ số dư tiền gửi kỳ hạn của kho bạc được tính vào LDR, ngân hàng có thêm dư địa cho vay mà không vi phạm trần LDR, tương đương một động tác nới lỏng thanh khoản gián tiếp; hạ tỷ lệ này có tác dụng ngược lại (thắt chặt).

Notes

  • 2026-07

    • Cuối tháng 7/2026, SBV ban hành thông tư mới điều chỉnh tỷ lệ khấu trừ số dư tiền gửi có kỳ hạn của kho bạc nhà nước lên mức cao nhất kể từ 2023 (khoảng 50%), tương đương một động tác nới lỏng thanh khoản hệ thống ngân hàng - đảo ngược lộ trình giảm dần về 0% theo TT26 trước đó.
    • Khách mời so sánh: mức 50% từng tương ứng giai đoạn 2023 - thời điểm SBV phải nới lỏng lãi suất điều hành sau một năm 2022 thắt chặt nhanh (hai lần nâng lãi suất điều hành liên tiếp) do GDP tăng trưởng tiêu cực; động thái 2026 cho thấy SBV đang ưu tiên hỗ trợ tăng trưởng tương tự.

  • 2026-05

    • Tiền gửi Kho bạc gồm nhiều loại: có kỳ hạn, không kỳ hạn, tiền ký quỹ, tiền gửi vốn chuyên dùng. Theo quy chế quản lý tài chính, Kho bạc chỉ được gửi tại bốn ngân hàng Big Four nên nhóm này hưởng nguồn huy động chi phí thấp.
    • Trên sàn chỉ có ba Big Four niêm yết (BID, CTG, VCB), Agribank chưa niêm yết.
    • Thông tư 08 (hiệu lực thể hiện phiên 18/5/2026) cho tính lại 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc vào huy động (mẫu số D); đúng ba mã BID, CTG, VCB phản ứng tăng mạnh, dẫn dắt VN-Index phiên 18/5/2026.

  • 2023-02

    • BIDV: 139.000 tỷ tiền gửi Kho bạc kỳ hạn; VietinBank: 103.000 tỷ; Vietcombank: 48.000 tỷ - tổng ~300.000 tỷ
    • Năm 2023: 50% = 150.000 tỷ được tính vào mẫu số D theo TT26
    • Cơ chế: D tăng ⇒ LDR giảm ⇒ ngân hàng không cần tăng huy động để bù cho vay mới
    • Hệ quả: Ba NHTM quốc doanh có thể giảm lãi suất huy động - tín hiệu thực tế đã xuất hiện sau TT26

  • 2022-12

    • Tiền gửi Kho bạc Nhà nước tại Big4 ước khoảng hơn 200 nghìn tỷ (đến Q2/2022)
    • Là cấu phần bị trừ khỏi mẫu số D trong công thức LDR theo TT22 gốc - nhân tố chính khiến LDR theo TT22 khác xa LDR thuần
    • Thay đổi quy định về cấu phần này (tính/không tính vào D) = công cụ chính sách để NHNN điều tiết dư địa cho vay của nhóm Big4

Bốn ngân hàng nắm phần lớn tiền kho bạc (Vietcombank, BIDV, VietinBank, Agribank) thường cho vay dự án lớn của quốc gia, nên gia hạn thông tư giúp đẩy tín dụng cho các dự án đầu tàu.

Backlinks