Key takeaway

Ngân hàng có thể phá sản vì thiếu thanh khoản dù tỷ lệ vốn (solvency) vẫn đạt chuẩn - SVB có Tier 1 capital 15% nhưng vẫn sụp đổ khi không huy động được vốn bù đắp lỗ tiềm ẩn.

WHAT

Khả năng thanh toán (solvency) là khả năng tài sản đủ bù nợ về dài hạn; thanh khoản (liquidity) là khả năng đáp ứng nghĩa vụ thanh toán ngay lập tức. Ngân hàng có thể đồng thời solvent (vốn dương) nhưng mất thanh khoản khi: tiền gửi bị rút nhanh hơn khả năng huy động vốn mới hoặc bán tài sản; tài sản dài hạn bị lỗ tiềm ẩn làm nhà đầu tư mất tin tưởng; không có người mua cổ phiếu/trái phiếu mới dù tỷ lệ vốn sổ sách vẫn tốt.

WHY/HOW

Hai khái niệm thường bị nhầm lẫn vì trên báo cáo tài chính, một ngân hàng có vốn cấp 1 tốt trông có vẻ an toàn. Nhưng thị trường phản ứng với lỗ tiềm ẩn (expected loss, đặc biệt theo IFRS 9) ngay cả khi chưa được ghi nhận kế toán. Khi lòng tin sụt giảm, dù vốn tốt cũng không huy động được tiền mới - dẫn đến bank run và mất thanh khoản. FDIC thường can thiệp ngay khi ngân hàng chạm ngưỡng mất thanh khoản, không chờ vốn về âm.

Notes

  • 2023-03

    • SVB: Tier 1 capital ratio 15% (gần gấp đôi mức chuẩn Basel III 9%) nhưng vẫn phá sản vì không huy động được vốn bù lỗ trái phiếu
    • Bài học: tỷ lệ vốn cao không đảm bảo an toàn nếu tài sản thiếu thanh khoản và niềm tin thị trường sụp đổ
    • FDIC vào xử lý SVB thứ Sáu 10/3/2023; hoàn trả tiền gửi được bảo hiểm (<250k USD) xong trước thứ Hai 13/3 - tốc độ xử lý cực nhanh nhờ dữ liệu số
    • Signbank (20 tỷ USD) cũng bị đóng cửa ngay sau SVB dù quy mô nhỏ hơn
  • 2022-10

    • Trong khủng hoảng Credit Suisse 10/2022, host nhấn mạnh: ‘thanh khoản nó quyết định ngân hàng có tồn tại hay không chứ không phải là có lãi hay không’
    • Việt Nam: hệ thống ngân hàng chưa tách bạch ngân hàng thương mại và ngân hàng đầu tư - rủi ro xung đột kỳ hạn (huy động ngắn hạn từ dân cư nhưng đầu tư dài hạn vào bất động sản/cổ phiếu/trái phiếu) cần được lưu ý đặc biệt trong giai đoạn thanh khoản cạn kiệt (2022)