Nghiệp vụ thị trường mở

8 min read

Key takeaway

OMO là công cụ bơm/hút thanh khoản ngắn hạn của NHNN thông qua giao dịch trái phiếu chính phủ với các ngân hàng TM; là biện pháp can thiệp thị trường linh hoạt, không phải thay đổi chính sách tiền tệ dài hạn.

WHAT

Nghiệp vụ thị trường mở (OMO) là giao dịch mua/bán trái phiếu chính phủ giữa Ngân hàng Nhà nước và các tổ chức tín dụng trên thị trường mở (thị trường 3, nằm giữa thị trường dân cư và thị trường liên ngân hàng).

Hai chiều nghiệp vụ:

  • Bơm thanh khoản: NHNN mua trái phiếu từ ngân hàng TM, cấp VND vào hệ thống (thường 7-14 ngày).
  • Hút thanh khoản: NHNN bán trái phiếu cho ngân hàng TM, thu VND về.

WHY/HOW

Khi thanh khoản hệ thống ngân hàng căng thẳng (lãi suất liên ngân hàng tăng cao), NHNN dùng OMO để bơm tiền ngắn hạn, giữ mặt bằng lãi suất ổn định. Bản chất là cho vay có tài sản đảm bảo (trái phiếu), không phải in tiền dài hạn.

Điểm phân biệt quan trọng:

  • OMO là bơm thanh khoản ngắn hạn, không phải bơm tiền (money printing).
  • Tiền bơm qua OMO sẽ được thu hồi khi đến hạn.
  • Không làm thay đổi lãi suất điều hành hay chính sách tiền tệ cơ bản.

Khi ngân hàng TM đã dùng hết trái phiếu, NHNN có thể dùng kênh bổ sung là hoán đổi ngoại tệ (FX swap), nhận USD thay cho trái phiếu.

Notes

  • 2025-12

    • Lãi suất OMO tháng 12/2025 ở mức 4-4,5%/năm (kỳ hạn 7-14 ngày).
    • Tổng lượng bơm qua OMO cuối năm 2025 vượt 350.000 tỷ đồng.
    • Khi lãi suất liên ngân hàng tăng đến 7%, ngân hàng TM mới bắt đầu chủ động đến NHNN qua OMO; trước đó họ ưu tiên vay lẫn nhau.
    • Tỷ lệ huy động TPCP tháng 11/2025 chỉ đạt 61,38% kế hoạch vì ngân hàng đang thiếu tiền, chưa có vốn mua trái phiếu chính phủ mới.

  • 2025-01

    • Đầu 2025 NHNN hút ~40.000 tỷ VND (thấp hơn mức hút 100.000 tỷ trong các giai đoạn căng thẳng 2022-2024).
    • Lãi suất liên ngân hàng được duy trì quanh 4% để hỗ trợ tỷ giá.

  • 2024-09

    • Đầu năm 2024: hai giai đoạn hút tín phiếu mạnh để xử lý tỷ giá
    • Tháng 8-9/2024: NHNN dừng hút tín phiếu, chuyển sang bơm thanh khoản khi tỷ giá hạ nhiệt
    • Lãi suất điều hành vẫn giữ 4,25% - OMO là hoạt động kỹ thuật hàng ngày, không phải thay đổi chính sách

  • 2024-05

    • NHNN tăng lãi suất OMO 2 lần trong 1 tháng: từ 4% (23/4) lên 4,25% rồi lên 4,5%/năm (22/5) - mục đích giảm áp lực tỷ giá USD/VND
    • Bơm OMO phiên 22/5: khoảng 25.000 tỷ đồng cho 9 thành viên, kỳ hạn 7 ngày
    • Cuối tuần 25/05/2024: NHNN bơm OMO hơn 27.000 tỷ vào thị trường; lợi suất TPCP kỳ hạn đều tăng
    • Chỉ trong 2-3 tháng NHNN dùng liên tiếp: hút tín phiếu (ổn định tỷ giá) + đấu thầu vàng (hút VND) + bán USD (hút VND) + bơm OMO (trả lại thanh khoản) - kết hợp nhiều công cụ cùng lúc, khác với 2022 (lãi suất) và 2023 (tín phiếu)

  • 2024-04

    • NHNN bơm OMO kỳ hạn 14 ngày ~36.000 tỷ VND với lãi suất 4,25% để bù thanh khoản sau khi bán ~350 triệu USD (~9.000 tỷ VND bị rút khỏi hệ thống)
    • Kỳ hạn 14 ngày dài hơn thông thường (7 ngày) do kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5 kéo dài - các ngân hàng cần dự phòng thanh khoản cho nhu cầu rút tiền mặt
    • Trường hợp điển hình (03/04/2024): 1 ngân hàng trúng thầu OMO 6.000 tỷ kỳ hạn 7 ngày, lãi suất trúng thầu 4% - bơm OMO song song với hút tín phiếu, hai hoạt động không mâu thuẫn nhau

  • 2023-09

    • Đấu thầu tín phiếu 9/2023: NHNN phát hành theo hình thức đấu thầu lãi suất - NHTM cạnh tranh và chỉ trúng thầu nếu đưa ra lãi suất đủ hấp dẫn; NHNN kiểm soát được lượng hút và lãi suất thực tế
    • Bối cảnh: VnIndex đã tăng ~25% từ tháng 3/2023 (1.020 → ~1.250 điểm) trước khi thông tin hút tín phiếu tăng mạnh
    • Thị trường phản ứng tâm lý tiêu cực với hút tín phiếu nhưng bản chất là hoạt động kỹ thuật thông thường của NHNN

  • 2023-08

    • Lãi suất OMO (bơm tiền) và lãi suất tín phiếu (hút tiền) là hai công cụ tác động mạnh nhất của NHNN lên thị trường tài chính - tác động nhanh hơn và trực tiếp hơn lãi suất điều hành chính thức (tái cấp vốn, tái chiết khấu)
    • Kênh OMO luôn mở mỗi ngày - NHTM đến để cả cầu cứu thanh khoản lẫn kinh doanh lãi suất (vay OMO 4%, cho vay nơi khác 5%)
    • NHTM bán repo giấy tờ có giá cho NHNN và cam kết mua lại - lãi suất OMO là sàn tham chiếu
    • Nhìn lãi suất OMO + tín phiếu + số lượng bơm/hút ⇒ biết thanh khoản hệ thống - đây là chỉ số leading cho các thị trường khác
    • Dữ liệu đấu thầu thị trường mở công khai tại sbv.gov.vn
    • Repo (bơm ngắn hạn - đến hạn tiền bị hút lại), Reverse Repo (hút), Outright (1 chiều, vd mua 1 tỷ USD của NHTM bơm ra 23k tỷ VND)
    • NHTW kiểm soát THANH KHOẢN liên ngân hàng qua OMO + tín phiếu + số lượng bơm hút
    • Nếu chỉ bơm OMO, 2-3 tháng sau tiền bị hút lại khi đáo hạn - tác động ngắn hạn hơn can thiệp USD
    • Mục tiêu: giữ lãi suất liên ngân hàng trong range trần/sàn NHTW đặt ra

  • 2023-03

    • Bơm OMO: NHNN mua giấy tờ có giá (trái phiếu) từ NHTM, chuyển tiền ra thị trường liên ngân hàng; hết kỳ hạn NHNN hoàn trả giấy tờ, NHTM trả tiền
    • Ví dụ 28/09/2022: NHNN bơm OMO kỳ hạn 7 ngày ~1.000 tỷ đồng lãi suất 5,7%/năm (lãi suất trần) và kỳ hạn 14 ngày ~15.000 tỷ đồng lãi suất 5%/năm song song với hút tín phiếu
    • OMO có tác dụng ngắn hạn (1-2 tuần, 3 tháng); muốn bơm/hút lớn phải thực hiện liên tục
    • Lịch sử: NHNN bắt đầu bơm OMO hỗ trợ thanh khoản từ tháng 7/2022 khi hệ thống căng thẳng; đỉnh bơm xuất hiện thời Covid-19 và dịp Tết

  • 2022-10

    • Tháng 10/2022: NHNN bơm ròng 53,5 nghìn tỷ đồng qua thị trường mở
    • Hút 27,7 nghìn tỷ qua tín phiếu đáo hạn; bơm 81,2 nghìn tỷ qua kênh OMO
    • Lãi suất OMO tăng 10 điểm cơ bản lên 6% kỳ hạn 7 ngày
    • NHNN tăng lãi suất tái cấp vốn, tái chiết khấu, cho vay qua đêm thêm 1% từ 25/10/2022

  • 2022-08

    • Tháng 8/2022: NHNN dùng OMO làm trần hành lang lãi suất, lãi suất tín phiếu ~1,7% làm sàn; lãi suất liên ngân hàng VN tăng mạnh rồi hạ về ~3,5% sau các đợt hút tín phiếu
    • Giai đoạn 2020-2021: OMO + hạ lãi suất điều hành giữ tiền rẻ, hỗ trợ VN-Index lên đỉnh 1.530 điểm

  • 2022-01

    • NHNN bơm 7.822 tỷ đồng trong 3 phiên liên tiếp (24-26/01/2022) qua OMO kỳ hạn 14 ngày lãi suất 2,5%/năm để hỗ trợ thanh khoản cận Tết Nguyên Đán 2022; trước đó đã bơm 10.000 tỷ cuối năm 2021

Backlinks