Hành lang lãi suất NHNN

5 min read

Key takeaway

NHNN Việt Nam điều tiết lãi suất liên ngân hàng trong “hành lang” giữa hai mục tiêu đối lập: hút tín phiếu (giảm cung VND để hỗ trợ tỷ giá) và bơm OMO (cung cấp thanh khoản để giữ lãi suất thấp hỗ trợ tăng trưởng). Hai hoạt động này có thể diễn ra song song trong cùng một giai đoạn mà không mâu thuẫn.

WHAT

Hành lang lãi suất (interest rate corridor) là khung chính sách tiền tệ trong đó ngân hàng trung ương thiết lập lãi suất trần và lãi suất sàn, buộc lãi suất liên ngân hàng dao động trong hành lang đó. NHNN sử dụng hai công cụ chính: (1) hút tín phiếu - bán tín phiếu ngắn hạn để hút VND về, tăng lãi suất liên ngân hàng; và (2) bơm OMO - Open Market Operations - mua lại tín phiếu hoặc cho vay có thế chấp để cấp thanh khoản, giảm lãi suất liên ngân hàng. Kết hợp hai công cụ này giúp neo lãi suất liên ngân hàng trong vùng mục tiêu mà không cần can thiệp trực tiếp liên tục.

WHY/HOW

Mục tiêu kép của NHNN: (1) kiểm soát tỷ giá - khi USD tăng mạnh, cần hút VND về để giảm cung, đẩy lãi suất VND lên khiến giữ VND hấp dẫn hơn; (2) hỗ trợ tăng trưởng tín dụng - không thể để lãi suất thị trường quá cao vì sẽ kìm hãm vay vốn sản xuất. Hai mục tiêu này thường mâu thuẫn khi áp lực tỷ giá bên ngoài tăng.

Cơ chế tự ổn định: nếu lãi suất liên ngân hàng tăng quá cao (vượt trần OMO), các NHTM sẽ vay OMO từ NHNN thay vì vay liên ngân hàng, kéo lãi suất xuống. Nếu lãi suất giảm quá thấp (dưới sàn tín phiếu), NHTM sẽ mua tín phiếu NHNN thay vì cho vay liên ngân hàng lãi suất thấp, kéo lãi suất lên.

Lưu ý quan trọng: cần phân biệt chính sách tiền tệ (lãi suất điều hành - thay đổi chậm, kéo dài chu kỳ) với công cụ bơm/hút (tác động nhanh vào lãi suất liên ngân hàng, thay đổi theo tuần). Nhiều nhà đầu tư nhầm lẫn việc hút tín phiếu là đảo chiều chính sách tiền tệ. Một phiên giao dịch riêng lẻ không đủ để đánh giá xu hướng - cần nhìn chuỗi bơm/hút tích lũy.

Notes

  • 2024-10

    • NHNN vừa hút tín phiếu để hỗ trợ tỷ giá, vừa bơm OMO để giữ lãi suất liên ngân hàng ở mức ~4%
    • Mục tiêu: không để lãi suất liên ngân hàng vượt quá cao (hại tăng trưởng tín dụng) nhưng cũng không để quá thấp (VND mất giá, áp lực tỷ giá)
    • Một phiên giao dịch riêng lẻ không đủ để đánh giá xu hướng - cần nhìn chuỗi bơm/hút tích lũy

  • 2024-08

    • Ngày 5/8/2024 (ngay khi thị trường thế giới biến động mạnh): NHNN hạ lãi suất OMO và tín phiếu từ 4,5% xuống 4,25%; lãi suất liên ngân hàng giảm từ 4,9% xuống 4,3-4,35%
    • Khối lượng tín phiếu NHNN hút ròng giảm từ đỉnh >200.000 tỷ xuống ~30.000 tỷ - phản ánh thanh khoản hệ thống được nới lỏng

  • 2024-04

    • Trần OMO 14 ngày tăng lên 4,25% (từ 4,0% kỳ hạn 7 ngày), Sàn tín phiếu 3,73% - biên độ hành lang ~0,52%
    • Lý do tăng kỳ hạn 14 ngày: kỳ nghỉ lễ kéo dài (thứ Hai đến thứ Năm tuần sau) - ngân hàng cần vay kỳ hạn dài hơn bình thường
    • Mục tiêu: giữ lãi suất liên ngân hàng đủ cao để giảm áp lực tỷ giá USD/VND trong bối cảnh Fed chưa hạ lãi suất
    • NHNN bơm ~6.000 tỷ qua OMO kỳ hạn 7 ngày cho 1 ngân hàng đang thiếu thanh khoản tạm thời, trong khi vẫn tiếp tục hút tín phiếu - minh chứng hai hoạt động song song bình thường
    • Khối lượng tín phiếu lưu hành tăng dần kéo lãi suất liên ngân hàng qua đêm tăng theo trong giai đoạn này

  • 2024-03

    • Nhiều nhà đầu tư nhầm lẫn việc hút tín phiếu là đảo chiều chính sách tiền tệ - thực ra chỉ là điều tiết thanh khoản ngắn hạn trên thị trường liên ngân hàng
    • Phân biệt: chính sách tiền tệ = lãi suất điều hành (thay đổi chậm, kéo dài chu kỳ); công cụ bơm/hút = tác động nhanh vào lãi suất liên ngân hàng (thay đổi theo tuần)
    • Lãi suất tín phiếu trúng thầu 1,4%/năm so với lãi suất tái cấp vốn (trần) - biên độ hành lang rộng khi thanh khoản dư thừa nhiều

  • 2022-11

    • Tháng 11/2022: hành lang lãi suất thu hẹp còn 0.5-1% (bình thường 3%), NHNN liên tục bơm-hút ròng trên thị trường mở, lãi suất điều hành 4.5-6%; chuyên gia kỳ vọng NHNN tăng thêm 0.5-1% để bình thường hóa hành lang và kiểm soát tỷ giá

  • 2022-08

    • 2022: NHNN dùng hành lang lãi suất (trần OMO - sàn tín phiếu ~1,7%) để vừa kiểm soát thanh khoản dư thừa vừa tránh lãi suất liên ngân hàng tăng đột biến ảnh hưởng đến lãi suất huy động dân cư và thị trường vốn

Backlinks