EPS

5 min read

Key takeaway

EPS là lợi nhuận phân bổ cho mỗi cổ phiếu và là đầu vào trực tiếp của P/E - nên dễ trở thành mục tiêu của việc làm đẹp lợi nhuận.

WHAT

EPS (lãi cơ bản trên cổ phiếu) là phần lợi nhuận tương ứng với mỗi cổ phiếu đang lưu hành. Đây là một trong những chỉ số được nhà đầu tư chứng khoán sử dụng phổ biến để đánh giá khả năng sinh lời.

WHY/HOW

EPS tác động trực tiếp đến P/E - chỉ số định giá được ưa thích. Vì lợi nhuận cao đẩy EPS lên và làm P/E hấp dẫn hơn, doanh nghiệp có động cơ làm đẹp lợi nhuận để tác động vào hành vi thị trường. Do đó EPS đẹp cần được kiểm chứng qua chất lượng lợi nhuận, không nên nhìn riêng lẻ.

Notes

  • 2026-04

    • Video nêu EPS và P/E là cặp chỉ số nhà đầu tư hay dùng và dễ bị tác động bởi lợi nhuận làm đẹp.

  • 2023-10

    • EPS là phần khó nhất trong P/E: phụ thuộc vào độ trung thực lợi nhuận công bố và chuẩn mực kế toán từng ngành
    • Cần kiểm tra lợi nhuận có thật không (rủi ro gian lận, khai khống) trước khi dùng EPS để tính P/E
    • Chữ E trong P/E là yếu tố then chốt và khó đọc nhất: bị ảnh hưởng bởi chuẩn mực kế toán (VAS vs IFRS), hành vi ban lãnh đạo (bóc ngắn cắn dài - ghi hết lợi nhuận hiện tại làm E hiện tại cao nhưng E tương lai giảm), chu kỳ ngành, chiến lược kinh doanh.
    • Nhà đầu tư không đọc được BCTC thường nói PE vô nghĩa - thực ra là họ không có khả năng đánh giá chữ E, không phải P/E vô nghĩa.
    • Ngành công nghệ: chữ E rất khó định lượng vì mô hình tăng trưởng theo thị phần trước, lợi nhuận sau (dot-com, startup). P/E hàng nghìn lần vẫn có thể biện hộ được nếu kỳ vọng tăng trưởng E đủ lớn.

  • 2023-09

    • Công thức đầy đủ: tử số = LN phân bổ cho cổ đông sở hữu cổ phiếu phổ thông (công ty mẹ) TRỪ trích quỹ khen thưởng phúc lợi; mẫu số = số bình quân gia quyền cổ phiếu phổ thông lưu hành trong kỳ
    • Trong BCTC hợp nhất: doanh thu + lợi nhuận của công ty con được hợp nhất 100%, sau đó chia lợi nhuận cho công ty mẹ và cổ đông thiểu số theo tỷ lệ sở hữu (VD: VNM sở hữu 60% City A - LN hợp nhất xong mới tách 40% cho thiểu số, 60% cho VNM)
    • EPS chỉ là lợi nhuận tuyệt đối/cổ phiếu - chưa phản ánh đầy đủ mức độ pha loãng như Diluted EPS
    • Rủi ro tử số: lợi nhuận âm (EPS < 0) làm P/E vô nghĩa; rủi ro lợi nhuận ảo (gian lận, khai khống)
    • Rủi ro mẫu số: chủ tịch công bố EPS rất tốt rồi sau đó phát hành thêm lượng lớn cổ phiếu (trái phiếu chuyển đổi, ESOP) khiến EPS thực bị giảm - cần đọc kỹ BCTC để phát hiện
    • Công thức: EPS = Lợi nhuận cổ phần thường / Số lượng cổ phần thường lưu hành
    • Cho thấy lợi nhuận do công ty tạo ra cho mỗi cổ phần thường; dùng để đánh giá khả năng sinh lợi hiện tại và dự báo tương lai khi đầu tư
    • EPS được tính ra từ Lợi nhuận chưa phân phối (sau khi lãi/lỗ sau thuế của kỳ được cộng vào mục này ở Vốn chủ sở hữu) - thể hiện số tiền công ty làm ra trên 1 cổ phiếu trong giai đoạn đó

  • 2021-11

    • MWG quý 3/2021: lợi nhuận giảm 17% nhưng EPS giảm 45% (từ 2.100 xuống 1.298 đồng/cổ phiếu) vì vốn điều lệ tăng >30% trong năm 2021
    • EPS lũy kế 9 tháng 2021 tăng nhẹ so cùng kỳ nhờ thu nhập tài chính bù đắp

  • 2021-09

    • VinaCapital hạ dự báo tăng trưởng EPS 2021 từ 35-40% xuống 15-20% do làn sóng dịch Covid thứ tư
    • Một số cổ phiếu VN50 tăng EPS vài trăm % do nền 2020 cực thấp (ví dụ EPS 100 đồng lên 833 đồng = +733%) - không phản ánh thực chất
    • Cần loại trừ doanh nghiệp đặc thù (hàng không lỗ lớn) khi tính EPS bình quân ngành

  • 2021-06

    • Vinamilk 2020: lợi nhuận sau thuế 11.235 tỷ, phần dành cho cổ đông công ty mẹ 11.098 tỷ, sau trừ quỹ KPFL còn 9.967 tỷ; số cổ phiếu bình quân 2,089 tỷ; EPS = 4.770 đồng/cổ phiếu
    • Nhiều nhà đầu tư nhầm dùng lợi nhuận sau thuế thay vì lợi nhuận phân bổ cho cổ đông thường khi tính EPS
    • Ví dụ 2021: HSG lợi nhuận 1.150 tỷ / 440 triệu cổ phiếu = EPS 3.460đ; HPG lợi nhuận 13.500 tỷ / 4,47 tỷ cổ phiếu = EPS 5.470đ - dù HPG lợi nhuận gấp 10 lần HSG, EPS chỉ cao hơn ~1,6 lần do cổ phiếu lưu hành nhiều hơn tương ứng

Backlinks