Key takeaway

Đấu giá quyền sử dụng đất là cơ chế Nhà nước phân phối đất minh bạch qua đấu thầu công khai, nhằm tối đa hóa nguồn thu ngân sách và tạo cơ hội tiếp cận đất ở công bằng. Cơ chế chỉ hoạt động hiệu quả khi giá khởi điểm sát thực tế và tiền cọc đủ cao để ngăn thao túng.

WHAT

Đấu giá quyền sử dụng đất là hình thức Nhà nước tổ chức cho nhiều người cạnh tranh mua quyền sử dụng đất theo nguyên tắc trả giá cao nhất thì được. Quy trình: UBND phê duyệt phương án, xác định giá khởi điểm và bước giá, người tham gia đặt cọc theo tỷ lệ quy định, đấu qua nhiều vòng, người trúng nộp tiền đất. Có nhiều phương thức (trực tiếp bỏ phiếu, đấu vòng bắt buộc…).

WHY/HOW

Mục tiêu chính: (1) tăng thu ngân sách - Nhà nước thu được giá thị trường thay vì định giá hành chính; (2) phân phối đất minh bạch thay vì xin-cho; (3) đáp ứng nhu cầu chính đáng về đất ở. Điều kiện để cơ chế hoạt động đúng: giá khởi điểm phản ánh thực tế thị trường, tiền đặt cọc đủ cao (để chi phí bỏ cọc lớn hơn lợi ích từ thao túng), quy trình kiểm soát nghiêm ngặt.

Notes

  • 2024-12

    • Cuộc đấu giá 58 thửa đất Sóc Sơn: 6 vòng bắt buộc, tiền cọc 20% giá khởi điểm (44-111 triệu/thửa), bước giá 3 triệu/m2
    • Đề xuất: tăng tiền cọc lên 4 lần (160-300 triệu) để nâng rào cản thao túng
  • 2024-10

    • Hà Nội chưa có bảng giá đất mới nên giá khởi điểm đấu giá rất thấp - đã xảy ra nhiều phiên thổi giá và bỏ cọc gây rối loạn thị trường.
    • TP.HCM với bảng giá đất mới tăng 4-32 lần đất ở, kỳ vọng giá khởi điểm đấu giá sẽ tăng tương ứng, giảm đầu cơ.
    • Khi bảng giá thấp, giá khởi điểm thấp, kéo nhiều người tham gia thổi giá và bỏ cọc - bảng giá tăng sẽ nâng giá khởi điểm và tiền cọc, hạn chế đầu cơ ngắn hạn.
  • 2024-02

    • Điều 127 Luật Đất đai 2024: 3 điều kiện bắt buộc để tiến hành đấu giá QSDD: (1) hoàn thành GPMB và TĐC hoặc TCHTC; (2) có kế hoạch sử dụng đất cấp huyện; (3) có quy hoạch chi tiết tỉ lệ 1/500 do cơ quan nhà nước có thẩm quyền lập và phê duyệt.
    • Điều 225: tiếp tục quy định điều kiện tiến hành đấu giá trong trường hợp đặc thù.
    • Rủi ro thực tế: khâu ‘tổ chức lập quy hoạch chi tiết 1/500’ phụ thuộc năng lực hành chính địa phương - nếu UBND chưa lập xong, toàn bộ quy trình đấu giá bị chặn dù GPMB đã hoàn thành.