Đánh đổi rủi ro - lợi nhuận

3 min read

Key takeaway

Mỗi lớp tài sản có mức lợi tức tương ứng với mức rủi ro của nó, nên không thể so sánh trực tiếp tỷ suất sinh lời giữa các lớp tài sản phục vụ vai trò khác nhau.

WHAT

Đánh đổi rủi ro - lợi nhuận là nguyên tắc nền tảng: lợi tức kỳ vọng càng cao thì rủi ro phải gánh càng lớn, và ngược lại. Lợi tức thấp của một lớp tài sản không có nghĩa là kém, mà phản ánh rủi ro thấp tương ứng.

WHY/HOW

Vì mỗi lớp tài sản đóng một vai trò khác nhau (dự trữ, phòng thủ, tăng trưởng) nên việc so sánh tỷ suất sinh lời giữa chúng là khập khiễng. Ví dụ tiền gửi lợi tức thấp đi kèm rủi ro thấp; vàng được giữ để phòng thủ chứ không phải để chạy đua tăng trưởng với cổ phiếu; cổ phiếu và bất động sản cho kỳ vọng tăng trưởng cao nhưng rủi ro và biến động lớn. Hiểu đúng tương quan này giúp nhà đầu tư đánh giá mỗi lớp theo đúng chức năng trong danh mục thay vì chê một lớp ‘không có lời’ khi so với lớp khác.

Cơ chế arbitrage: nhà đầu tư luôn tối đa hóa lợi tức trên mỗi đơn vị rủi ro chấp nhận. Khi cùng mức rủi ro mà lợi tức khác nhau, dòng tiền sẽ chảy sang sản phẩm có lợi tức cao hơn cho đến khi cân bằng. Trên đường thị trường vốn (SML/CML), mỗi điểm xác định bởi cặp (rủi ro, lợi tức kỳ vọng) - tài sản nằm ngoài đường này sẽ bị arbitrage đưa về đúng vị trí.

Notes

  • 2025-06

    • ‘Mua vàng không có lời’ là so sánh sai vì vàng đóng vai trò phòng thủ, không phải tăng trưởng.
    • Tiền gửi: lợi tức thấp ↔ rủi ro thấp; trái phiếu rủi ro cao hơn tiền gửi nên lợi suất cao hơn.
    • Nhóm rủi ro cao: cổ phiếu và bất động sản; tâm lý thị trường ảnh hưởng mạnh tới cổ phiếu.
    • Nguyên tắc: không so tỷ suất sinh lời giữa các lớp, mà gắn lợi tức với rủi ro tương ứng.

  • 2023-07

    • Video phân tích đề xuất VAFI về bảo lãnh trái phiếu: nếu trái phiếu NHTM được bảo lãnh như tiền gửi (cùng rủi ro) mà vẫn lãi cao hơn, toàn bộ tiền gửi sẽ dịch chuyển sang trái phiếu - thị trường tự cân bằng theo nguyên tắc này

  • 2022-09

    • Ví dụ thực tế: đầu tư 1 tỷ kỳ vọng 12% - khán giả livestream khai mức chấp nhận lỗ từ 5% đến 30% cho cùng tham số, thể hiện mỗi người có ngưỡng rủi ro khác nhau

Backlinks