Key takeaway

Nông sản (cà phê, điều, thủy sản, gạo, nước mắm) là nhóm xuất khẩu Việt Nam hưởng lợi nhất từ cơ chế PTAP của Mỹ - những mặt hàng Mỹ không tự sản xuất đủ, nằm trong danh sách tài nguyên chiến lược.

WHAT

Xuất khẩu nông sản VN sang Mỹ bao gồm: thủy sản (tôm, cá ngừ, cá basa), cà phê, hạt điều, gạo, hồ tiêu, rau quả nhiệt đới và sản phẩm chế biến (nước mắm). Đây là nhóm VN có lợi thế tự nhiên (khí hậu nhiệt đới, bờ biển dài, chi phí lao động thấp) mà Mỹ không thể hoặc không đủ tự cung.

WHY/HOW

Trong cơ chế PTAP (Phụ lục 3 sắc lệnh 14346), nhóm “nông nghiệp và tài nguyên thiên nhiên khan hiếm” được xét hưởng thuế 0% với điều kiện: Mỹ không thể/không đủ sản xuất nội địa. Đây chính là lợi thế cốt lõi của VN trong đàm phán thương mại với Mỹ. Nước mắm Việt Nam đã có mặt tại siêu thị khắp bờ Tây và Đông nước Mỹ (bang California, Texas, Massachusetts) - tín hiệu thị trường thực tế rõ ràng. Lưu ý: đây là “khả năng tiềm năng” (potential), cần đàm phán cụ thể từng mặt hàng.

Notes

  • 2025-10
    • Hàng không/linh kiện VN: nhập từ Mỹ (Boeing), không xuất.
    • Dệt may, da giày: không vào PTAP → vẫn 20% tối thiểu; thị phần bị cạnh tranh bởi Bangladesh.
    • Đất hiếm VN: là nguồn đất hiếm lớn trên thế giới; Mỹ quan tâm chiến lược nhưng khai thác cần đánh đổi với an ninh tài nguyên quốc gia.
    • Xuất khẩu dược phẩm VN sang Mỹ: ~7,76 triệu USD/năm (2023) - không đáng kể.