Key takeaway

Trọng số của một ngành trong chỉ số quyết định mức độ tác động lên điểm số tổng thể - ngành ngân hàng chiếm tỷ trọng lớn trong VN30 và VN-Index nên dù tăng nhẹ vẫn kéo chỉ số lên đáng kể.

WHAT

Trọng số ngành (sector weight) là tỷ lệ vốn hóa của toàn bộ cổ phiếu trong ngành đó so với tổng vốn hóa của chỉ số. Ngành có trọng số cao hơn sẽ tác động mạnh hơn lên điểm chỉ số khi tăng/giảm cùng biên độ so với ngành trọng số thấp.

WHY/HOW

Hiểu trọng số ngành giúp nhà đầu tư phân biệt: (1) ngành tăng/giảm mạnh về % nhưng trọng số nhỏ nên tác động ít; (2) ngành tăng/giảm nhẹ nhưng trọng số lớn lại dẫn dắt chỉ số. Tại Việt Nam, ngành ngân hàng chiếm tỷ trọng lớn nhất trong VN30 và VN-Index - khi ngân hàng tăng đồng loạt dù nhẹ, chỉ số tăng rõ rệt. Điều này cũng có nghĩa là theo dõi ngành ngân hàng là cách đơn giản nhất để dự đoán xu hướng chỉ số.

Do cổ phiếu ngân hàng-tài chính không tăng bền vững dài hạn (giá hiện tại gần như bằng giá niêm yết nhiều năm trước), VN-Index bị kéo xuống và không phản ánh tiềm năng của các cổ phiếu tăng trưởng thực sự. Nhà đầu tư không nên dùng VN-Index làm thước đo duy nhất để đánh giá toàn thị trường.

Notes

  • 2024-01

    • Tuần 15-19/01/2024: ngành bán lẻ (Thế giới di động) tăng mạnh hơn ngân hàng về %, nhưng ngân hàng mới là ngành dẫn dắt VN-Index vì trọng số lớn
    • Ngân hàng tăng 1,6% tuần nhưng tác động đến Index rất lớn; bất động sản trọng số lớn nhưng tăng yếu nên kéo lùi chỉ số
  • 2023-12

    • VN-Index đỉnh 2007: 1.170 điểm; kết thúc 2023: 1.130 điểm - sau 16 năm vẫn thấp hơn đỉnh lịch sử do tỷ trọng lớn ngân hàng-tài chính kéo chỉ số
    • Cổ phiếu ngân hàng: giá hiện tại gần như bằng giá cách đây 5-15 năm dù lợi nhuận ngân hàng tăng
    • FPT (công nghệ), nông nghiệp, cảng biển tăng 5-25 lần cùng giai đoạn nhưng tỷ trọng nhỏ nên không kéo được chỉ số lên
  • 2023-11

    • Ngành tài chính (chủ yếu ngân hàng) chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng lợi nhuận và vốn hóa sàn HOSE; P/E toàn thị trường tính theo trọng số vốn hóa nên bị chi phối mạnh bởi nhóm này
    • P/B thị trường VN-Index tính theo tổng tài sản toàn sàn (không trọng số), khác phương pháp so với P/E
  • 2023-03

    • Ngân hàng + BĐS + tiêu dùng thiết yếu (Vinamilk, bia) chiếm ~50% vốn hóa và ~70% tổng lợi nhuận thị trường - dự báo lợi nhuận toàn thị trường phụ thuộc chủ yếu vào 3 nhóm này
    • Khi ngân hàng và BĐS đều khó khăn Q1/2023, gần như chắc chắn tăng trưởng lợi nhuận toàn thị trường sẽ âm hoặc rất thấp (<5%)
    • Ngành ngân hàng Q1/2022 là đỉnh lợi nhuận lịch sử - tạo nền so sánh cao, khiến Q1/2023 YoY sụt giảm rất mạnh