VN-Index

6 min read

Key takeaway

VN-Index tính theo vốn hóa thị trường điều chỉnh free float, nên nhóm cổ phiếu trụ vốn hóa lớn chi phối chỉ số - chỉ số tăng không có nghĩa đa số cổ phiếu tăng.

WHAT

VN-Index là chỉ số tổng hợp của Sàn giao dịch chứng khoán TP.HCM (HOSE), bao gồm toàn bộ cổ phiếu niêm yết. Công thức: VN-Index = CMV / BMV × 100, trong đó BMV (Base Market Value) là giá trị vốn hóa thị trường phiên giao dịch đầu tiên ngày 28/7/2000 (= 444 tỷ đồng, chỉ có REE và SAM).

CMV (Current Market Value) = Σ (Giá đóng cửa × Số CP lưu hành × Free float × Hệ số giới hạn tỉ trọng C) / Hệ số chia.

WHY/HOW

VN-Index phản ánh biến động tổng thể thị trường, nhưng vì tính theo vốn hóa nên những cổ phiếu vốn hóa lớn (VIC, VHM, VCB, BID, HPG…) có ảnh hưởng không cân xứng. Hệ số chia tự động điều chỉnh khi có sự kiện kỹ thuật (phát hành thêm, chia tách, cổ tức bằng cổ phiếu) để loại bỏ biến động không do thị trường.

Tỉ lệ free float thấp (như nhóm ngân hàng quốc doanh do Nhà nước nắm giữ cổ phần lớn) làm giảm trọng số thực tế của cổ phiếu đó trong chỉ số, dù vốn hóa danh nghĩa rất lớn.

Khi thanh khoản toàn cầu bị thắt chặt (Fed, ECB tăng lãi suất, Fed giảm bảng cân đối kế toán), tài sản rủi ro như cổ phiếu chịu áp lực bán mạnh nhất, và VN-Index thường biến động cùng pha với các chỉ số chứng khoán lớn toàn cầu. Thêm các yếu tố nội tại (siết trái phiếu doanh nghiệp, hạn chế tín dụng bất động sản, đình trệ kinh tế Trung Quốc lan tỏa sang Việt Nam qua kênh thương mại) có thể khiến VN-Index giảm sâu hơn một số chỉ số khu vực.

Notes

  • 2025-12

    • Phiên giao dịch đầu tiên: 28/7/2000, chỉ có REE (15 triệu CP × 16.000đ = 240 tỷ) và SAM (12 triệu CP × 17.000đ = 204 tỷ) → BMV = 444 tỷ đồng.
    • Năm 2025: VN-Index tăng ~435 điểm từ đầu năm đến tháng 12, nhưng phần lớn đến từ VIC (+222 điểm), VHM (+72), VPB (+24), TCB (+19).
    • Lịch sử đỉnh: 1.170 điểm (02/2007) → mất 11 năm mới vượt lại (02/2018). Đỉnh Covid: gần 1.500 điểm (2021).
    • VN-Index bị “nhiễu” theo cả hai chiều: cổ phiếu trụ kéo lên mạnh trong khi hàng trăm cổ phiếu nhỏ kéo xuống.
    • Nhiều quỹ lớn tham chiếu VN100 thay vì VN-Index để tránh nhiễu.
    • SAB từng bị dùng để thao túng VN30/phái sinh nhờ vốn hóa lớn nhưng free float rất thấp (Nhà nước và Thái Lan nắm hầu hết).

  • 2025-09

    • VWAS 2025 (9/2025): dự báo VN-Index cuối năm → VPS: 1800; ACBS: trung vị 1700-1750, kịch bản tích cực 2000-2100 (±1 độ lệch chuẩn); PE thị trường ~15 lần; VN-Index ở 1666 ngày 25/9.
    • Sau tháng 4/2025 (thuế quan Mỹ), VN-Index tăng >30% từ đáy nhờ dòng tiền thông minh nội địa (tổ chức trong nước lên 40% giao dịch).

  • 2025-01

    • Từ 2000: 17 lần VN-Index giảm >20% (trung bình 1,3 năm/lần, 5 tháng, 34,4%); 16 lần tăng >20% (trung bình 11 tháng, 76,2%).

  • 2024-12

    • VN-Index 2024: giằng co cả năm - dao động trong biên hẹp, không có xu hướng rõ. Đợt giảm mạnh nhất là T4 (chạm ~1.170 điểm do Israel-Iran + hút tín phiếu NHNN) và T8 (carry trade JPY đảo chiều, giảm 48-55 điểm trong phiên). Dù Fed cắt 50bps T9, VN-Index không hưởng ứng - đặc thù thị trường cận biên. Vàng là lớp tài sản nổi bật nhất năm.

  • 2022-05

    • Phiên 23/5/2022: VN-Index đóng cửa 1.218,81 điểm, giảm 21,9 điểm; nguyên nhân chính là loạt cổ phiếu nhóm VN30 bị bán mạnh (STB -5,79%, VPB -4,25%, BID -3,33%), nhóm chứng khoán (VND, HCM) cũng giảm sâu
    • HNX-Index đóng cửa 300,66 điểm (-6,36 điểm), UPCoM 93,63 điểm (-0,48 điểm)
    • Thanh khoản HOSE đạt 13.322 tỷ đồng - vẫn ở mức thấp nhưng tăng nhẹ so với phiên trước
    • Tính đến 20/5/2022, VN-Index giảm 17,2% từ đầu năm, có thời điểm ghi nhận mức giảm hơn 20% trong tuần trước đó; thanh khoản yếu, chưa có dấu hiệu phục hồi rõ ràng
    • So sánh: Dow Jones giảm 14%, Hang Seng giảm 11,5% trong cùng giai đoạn - VN-Index giảm mạnh hơn cả hai chỉ số này
    • Nguyên nhân: kỳ vọng Fed tăng lãi suất tổng cộng 10 lần trong năm và giảm bảng cân đối kế toán nhanh hơn dự kiến; ECB chuẩn bị tăng lãi suất; đình trệ kinh tế Trung Quốc do Covid lan tỏa qua kênh thương mại (Trung Quốc là đối tác xuất khẩu lớn thứ 2 và đối tác nhập khẩu quan trọng của Việt Nam); cơ quan quản lý trong nước siết trái phiếu doanh nghiệp và tín dụng bất động sản

  • 2021-12

    • VN-Index lần đầu tiên vượt đỉnh lịch sử 1.200 điểm vào ngày 18/3/2021, sau khi đỉnh này được thiết lập từ đầu năm 2018 và tồn tại như một ngưỡng tâm lý dài hạn
    • Sau khi vượt 1.200 điểm, chỉ số tiếp tục tăng lên vùng khoảng 1.500 điểm trong năm 2021
    • Động lực: cải thiện hạ tầng giao dịch (xử lý nghẽn lệnh HOSE), sự tham gia của nhà đầu tư mới, và chính sách hỗ trợ giữ lãi suất ở mức thấp

  • Dự báo 2025 của CTCK (WeTalk 1/2025): trung bình vượt 1.200 điểm (mức hiện tại); biên độ dự báo rất rộng do hai lo ngại: (1) lãi suất trái phiếu chính phủ Mỹ 10 năm tăng trái chiều sau khi Fed cắt lãi suất - tương tự 1989 trước bong bóng Dotcom; (2) lạm phát Mỹ có thể tái bùng phát như giai đoạn 1966-1982.

Backlinks