Key takeaway

Giai đoạn sideway kéo dài là bình thường - chiếm ~70-80% thời gian thị trường - và thường là giai đoạn “chạy đà” trước sóng lớn. Nhà đầu tư zoom in vào sideway sẽ không thấy hướng đi; zoom out mới thấy được vị trí trong chu kỳ dài.

WHAT

Thị trường chứng khoán vận động theo ba pha:

  1. Trending up (tăng mạnh): thị trường bứt phá lên, giao dịch sôi động, P/E mở rộng
  2. Trending down (giảm/điều chỉnh): thoái trào sau đỉnh, thanh khoản suy giảm
  3. Sideway (tích lũy): dao động trong biên độ hẹp, không rõ xu hướng - chiếm ~70-80% thời gian

Đặc điểm giai đoạn sideway:

  • Thanh khoản thấp, tâm lý nhà đầu tư nản chí
  • Nhà đầu tư active trading bị “thử thách” (mua đỉnh/bán đáy trong biên hẹp)
  • Nhà đầu tư dài hạn tích lũy dần
  • Tin tức thị trường không rõ ràng, “không biết đi về đâu”

Nhận diện sideway là “chạy đà”:

  • Hai điều kiện cần: (1) lợi nhuận doanh nghiệp đang tích lũy phục hồi; (2) lãi suất thấp được duy trì
  • Khi hai điều kiện này hội tụ + có catalyst (nâng hạng thị trường, dòng vốn ngoại quay lại) bứt phá

Ví dụ lịch sử VN-Index:

  • Tích lũy 2014-2016 bùng nổ 2017 (lên đỉnh 1.200 đầu 2018)
  • Tích lũy 2018-2020 bùng nổ 2021 (đỉnh ~1.500 do covid + nới lỏng tiền tệ mạnh)
  • Sideway 2022-2024 (từ T4/2024 biên hẹp) được kỳ vọng là tích lũy trước sóng mới

WHY/HOW

Tại sao sideway là cần thiết:

  1. Thị trường cần thời gian “tiêu hóa” mức định giá cao sau sóng trước
  2. Lợi nhuận doanh nghiệp cần tăng trưởng để hỗ trợ P/E cao hơn
  3. Nhà đầu tư cần cycle reset kỳ vọng - bán cổ phiếu thua lỗ, tái phân bổ

Cách ứng dụng cho nhà đầu tư:

  • Không cố gắng đoán thời điểm “sideway kết thúc” - không ai đoán được
  • Tập trung vào hai biến số cốt lõi: (1) EPS growth của doanh nghiệp; (2) lãi suất thị trường
  • Zoom out chart để thấy vị trí trong chu kỳ dài hạn, không zoom in vào biến động ngắn hạn
  • P/E 25 tương đương bùng nổ - khi lợi nhuận tăng 15-20% và lãi suất thấp, nhà đầu tư sẵn sàng trả P/E cao

Notes

  • 2024-11

    • DFVN (DaLife Fund Vietnam) dùng phép zoom out chart 10 năm để định vị vị trí hiện tại trong chu kỳ
    • Hai đỉnh P/E 25 lần: tháng 2/2018 (VN-Index ~1.170) và 2021 (VN-Index ~1.500) - đều có kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận ~17%/năm
    • Giai đoạn sideway 2024: Index dao động biên hẹp từ T4/2024, thanh khoản ảm đạm, nhà đầu tư chán nản. Nhưng DFVN cho rằng đây là tương đồng với khoanh vàng trên chart năm 2014-2016 trước sóng 2017.
    • Kịch bản DFVN: VN-Index vượt 2.000 trong ~3 năm (nếu P/E về vùng 25 từ mức ~13-14 hiện tại)
  • 2024-05

    • Góc nhìn DFVN Q2/2024: thị trường đang sideway từ đầu 2023, kỳ vọng trending lớn tiếp theo.
    • Biên độ sideway điển hình: 10-15% lên/xuống; tháng 10/2023 giảm ~8% do SBV hút tín phiếu.
    • Trong sideway: lợi nhuận doanh nghiệp chưa như kỳ vọng nhưng dòng tiền (thanh khoản ~1 tỷ USD/ngày) tốt nhờ môi trường lãi suất thấp.
    • Chiến lược: không lướt sóng ngắn, dùng bottom-up chọn cổ phiếu tốt trong từng ngành phân hóa.
  • 2021-07

    • Dow Theory cho rằng thị trường chiết khấu thông tin dần dần (khác với thị trường hiệu quả strong-form chiết khấu ngay lập tức)
    • Behavioral finance/kinh tế học hành vi là nền tảng lý luận đằng sau phân tích kỹ thuật
    • Giai đoạn tích lũy (accumulation) là khi smart money mua vào âm thầm trong khi đám đông còn bi quan