Key takeaway
Khi lợi nhuận kế toán và dòng tiền kinh doanh lệch hướng nhau (lãi nhưng dòng tiền âm, hoặc lỗ nhưng dòng tiền dương), đó là tín hiệu cho thấy con số lãi/lỗ trên báo cáo kết quả kinh doanh không phản ánh đúng thực trạng tiền mặt thực tế của doanh nghiệp.
WHAT
Lợi nhuận kế toán (báo cáo kết quả kinh doanh) ghi nhận theo nguyên tắc dồn tích (accrual), có thể bị tác động bởi các khoản thu nhập khác phi tiền mặt, giao dịch nội bộ, hoặc ghi nhận doanh thu chưa thu tiền. Dòng tiền kinh doanh trên báo cáo lưu chuyển tiền tệ phản ánh tiền thực sự ra/vào. Khi hai chỉ số này ngược chiều (đặc biệt với độ lớn khác biệt đáng kể), con số lãi/lỗ trên báo cáo có thể không đại diện cho dòng tiền thực mà doanh nghiệp đang trải nghiệm.
WHY/HOW
VJC báo lỗ sau thuế chỉ -924 tỷ nhưng dòng tiền kinh doanh âm tới -3.166 đến -3.713 tỷ - tức ‘lỗ thật’ (theo dòng tiền) lớn hơn nhiều lỗ kế toán, do công ty dùng thu nhập khác và giao dịch tài chính nội bộ để giảm lỗ trên sổ sách. Ngược lại, HVN báo lỗ kế toán -10.504 tỷ nhưng dòng tiền kinh doanh vẫn dương ~6.200 tỷ, nhờ giảm mạnh khoản phải thu (thu hồi tiền về) và các khoản chi phí phi tiền mặt lớn (ví dụ khấu hao, dự phòng) làm lỗ kế toán trông nặng hơn thực tế tiền mặt. Kỹ thuật phân tích là ‘tham chiếu chéo’ giữa hai báo cáo để xác định mức độ thật của lãi/lỗ và động cơ kế toán phía sau, từ đó đánh giá đúng rủi ro thanh khoản và khả năng hoạt động liên tục.
Related
Notes
- 2020-11
- VJC quý 3/2020: lỗ sau thuế kế toán -924 tỷ nhưng dòng tiền kinh doanh âm -3.166 tỷ (chưa lãi vay) đến -3.713 tỷ (gồm lãi vay) - lỗ thật lớn hơn lỗ báo cáo do thu nhập khác và giao dịch tài chính nội bộ bù đắp
- HVN lũy kế: lỗ kế toán -10.504 tỷ (tương đương ~33% doanh thu 32.000 tỷ) nhưng dòng tiền kinh doanh vẫn dương ~6.200 tỷ, nhờ thu hồi khoản phải thu và các khoản phi tiền mặt
- Hai công ty có xu hướng số liệu ngược nhau hoàn toàn: VJC (lãi/lỗ kế toán tốt hơn dòng tiền), HVN (dòng tiền tốt hơn lãi/lỗ kế toán)