Tóm tắt
Phân tích so sánh BCTC quý 3/2020 của Vietjet (VJC) và Vietnam Airlines (HVN) trong bối cảnh COVID-19. VJC báo lỗ sau thuế 924 tỷ nhưng dòng tiền âm lớn hơn nhiều (khoảng -3.166 đến -3.713 tỷ), trong khi HVN báo lỗ lũy kế 10.504 tỷ nhưng dòng tiền kinh doanh vẫn dương khoảng 6.200 tỷ. Hai công ty có xu hướng số liệu ngược nhau hoàn toàn: VJC tăng mạnh khoản phải thu (đặc biệt phải thu bên liên quan) để giảm lỗ trên sổ sách, còn HVN giảm khoản phải thu và tăng vay nợ ngắn hạn để bù lỗ. Video cũng chỉ ra rủi ro tiền mặt cạn kiệt của VJC (chỉ còn ~2.300 tỷ, đủ chi tiêu 1-2 tháng) và khoản cam kết thuê hoạt động không hủy ngang khổng lồ (tương đương hơn 3 tỷ USD) bị ẩn trong báo cáo chưa kiểm toán.
Outline / Ý chính
- Vietjet quý 3/2020: doanh thu 2.800 tỷ (giảm mạnh so với 13.577 tỷ năm trước), lãi gộp âm 2.067 tỷ, lỗ hoạt động kinh doanh -2.657 tỷ, lỗ sau thuế -924 tỷ nhờ thu nhập khác và hoạt động tài chính nội bộ bù đắp
- Cấu trúc doanh thu Vietjet gồm 3 nguồn: vận tải hành khách (quốc tế gần như đóng băng), kinh doanh phụ trợ (ancillary), và giao dịch sale-and-leaseback (SLB) máy bay - nguồn thu đặc biệt giúp làm đẹp số liệu các năm trước nhưng năm 2020 không nhận máy bay mới nên SLB cạn
- Chất lượng tài sản Vietjet suy giảm: tiền và tương đương tiền chỉ còn ~2.300 tỷ (đủ chi tiêu 1-2 tháng), vay ngắn hạn và dự phòng phải trả tăng, khoản phải thu ngắn hạn tăng mạnh chủ yếu từ bên liên quan (giao dịch chuyển nhượng hợp đồng vay/SLB)
- Kiểm toán viên từng cảnh báo (BCTC 2019, phát hành tháng 4/2020) về nghi ngờ khả năng hoạt động liên tục của Vietjet nếu không tìm được nguồn tiền tài chính từ giao dịch tàu bay
- Cam kết thuê hoạt động không hủy ngang của Vietjet (chỉ công bố trong BCTC đã kiểm toán, bị giấu trong báo cáo quý chưa kiểm toán): 8.600 tỷ phải trả trong 1 năm tới, 33.000 tỷ trong 1-5 năm, tổng cộng ~71.800 tỷ (hơn 3 tỷ USD) - chủ yếu nghĩa vụ ngoại tệ từ các hợp đồng sale-and-leaseback máy bay
- Vietnam Airlines quý 3/2020: doanh thu lũy kế 32.000 tỷ (gấp ~4 lần Vietjet), lãi gộp âm 7.000 tỷ, lỗ sau thuế lũy kế -10.504 tỷ (so với lãi 3.000 tỷ năm trước); HVN không ghi nhận doanh thu từ giao dịch bán máy bay như Vietjet mà ghi thành nợ vay - cam kết thuê hoạt động của HVN cũng lên tới 72.000 tỷ
- So sánh dòng tiền vs lợi nhuận kế toán: VJC lỗ 924 tỷ nhưng dòng tiền kinh doanh âm 3.166-3.713 tỷ (lỗ thật lớn hơn lỗ báo cáo); HVN lỗ 10.504 tỷ nhưng dòng tiền kinh doanh vẫn dương ~6.200 tỷ (lỗ kế toán lớn hơn thực tế dòng tiền) - hai công ty có xu hướng kế toán ngược nhau hoàn toàn
- Khoản phải thu là chỉ báo ngược: VJC tăng mạnh khoản phải thu (đặc biệt phải thu ngắn hạn từ bên liên quan tăng từ ~7.000 lên ~8.000 tỷ) để giảm lỗ sổ sách; HVN giảm khoản phải thu ngắn hạn và dài hạn, bù đắp bằng vay nợ ngắn hạn tăng mạnh (vay từ Vietcombank)
- Kết luận: doanh nghiệp dùng nhiều dòng tiền tài chính (vay nợ, giao dịch tài chính nội bộ) để cố gắng duy trì giá cổ phiếu và làm đẹp con số lỗ trên báo cáo; nhà đầu tư cần đối chiếu lãi/lỗ kế toán với dòng tiền thực và đọc kỹ phần cam kết/thuyết minh trong báo cáo đã kiểm toán
Khái niệm trích xuất
- Giao dịch bán và thuê lại máy bay
- Cam kết thuê hoạt động không hủy ngang
- So sánh lợi nhuận kế toán với dòng tiền kinh doanh
- Khoản phải thu bên liên quan như tín hiệu chất lượng lợi nhuận
- Rủi ro tiền mặt hãng hàng không trong khủng hoảng
Links
- URL gốc: https://www.youtube.com/watch?v=l30Y8w-vhG8
- Transcript thô: l30Y8w-vhG8 - Phân tích BÁO CÁO TÀI CHÍNH: VJC vs. HVN, lỗ nhưng lỗ ra sao?