Mô hình định giá tài sản vốn (CAPM)

4 min read

Key takeaway

CAPM ước tính chi phí vốn chủ sở hữu (KE) = lãi phi rủi ro + beta x phần bù rủi ro thị trường, dựa trên nguyên tắc rủi ro càng cao lợi nhuận kỳ vọng càng lớn.

WHAT

Mô hình định giá tài sản vốn (CAPM) là công thức phổ biến để tính chi phí vốn chủ: KE = rf + beta x (Rm - rf), trong đó rf là lãi suất phi rủi ro (trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm), beta đại diện rủi ro riêng của công ty, (Rm - rf) là phần bù rủi ro thị trường (ERP).

WHY/HOW

Beta được tính từ biến động giá cổ phiếu bình quân (ví dụ 100 phiên gần nhất, Hòa Phát ~1,11). Phần bù rủi ro vốn cổ phần lấy từ dữ liệu của giáo sư Damodaran cho thị trường Việt Nam. Nền tảng là nguyên tắc high risk - high expected return: rủi ro đầu tư càng cao thì cổ đông đòi lợi tức kỳ vọng càng lớn, nên KE tăng khi đòn bẩy và xác suất vỡ nợ tăng.

rf trong CAPM cũng chính là chi phí cơ hội của vốn tự có: khi lãi suất tiền gửi tăng cao (lãi phi rủi ro rf tăng), KE tăng theo, kéo WACC lên và nén định giá tài sản (BĐS, cổ phiếu) xuống - đây là cơ chế truyền dẫn của lãi suất vào giá tài sản.

Notes

  • 2023-11

    • Công thức: Ke = Rf + Beta x (Rm - Rf) + DLOM; mô hình đoạt giải Nobel kinh tế
    • Rf lấy từ trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm (TPCP 10 năm), tra trên HNX mục ‘Lãi suất thực hiện - 10 năm’
    • (Rm - Rf) - phần bù rủi ro thị trường - lấy từ cột ‘Equity Risk Premium (Rating)’ trong bộ dữ liệu Damodaran theo quốc gia
    • DLOM (Discount for Lack of Marketability): cộng thêm cho cổ phiếu kém thanh khoản, VN khoảng 2%
    • Case Hòa Phát: Beta HP = 1,1 (nên tự tính 100 phiên ~3 tháng, không chỉ tra Cafef); Ke = 14,58%
    • Cổ phiếu phòng thủ (beta < 1): PLX, VNM, REE, MSN, MWG, GAS, PNJ; cổ phiếu năng động (beta > 1): FPT, HPG, VHM, CTG, BID, STB, VPB, SSI

  • 2023-01

    • Thời điểm lãi suất cao như Q1/2023 (huy động 7,4%+), chi phí cơ hội vốn tự có (tức KE không đòn bẩy) cũng tăng theo - làm tăng WACC và hạ thấp giá trị hiện tại của BĐS hay cổ phiếu
    • Sai lầm phổ biến: nhà đầu tư cá nhân nghĩ tiền tự có thì không tính lãi, bỏ qua chi phí cơ hội (opportunity cost) - tương đương bỏ qua rf trong công thức CAPM

  • 2021-09

    • Ví dụ: 1 tỷ vốn x 10% = 100 triệu/năm chi phí cơ hội; nếu đầu tư được 15% thì chi phí cơ hội = 150 triệu/năm - làm thay đổi hoàn toàn quyết định mua vs thuê nhà

  • 2021-01

    • Sách BKM trình bày CAPM là một trong các mô hình lý thuyết định giá tài sản cốt lõi trong chương về lý thuyết và thực hành quản trị danh mục đầu tư

Backlinks