Lãi suất và định giá tài sản

4 min read

Key takeaway

Lãi suất là ‘giá của tiền’ - khi lãi suất tăng, chi phí vốn tăng và giá trị hiện tại của dòng tiền tương lai giảm, kéo giá tài sản tài chính (cổ phiếu, trái phiếu) và tài sản thực (BĐS) đều điều chỉnh xuống; lãi suất đỉnh tương đương giá tài sản rủi ro đáy.

WHAT

Lãi suất ảnh hưởng đến giá tài sản qua ba kênh đồng thời: (1) chiết khấu dòng tiền - lãi suất cao làm giảm giá trị hiện tại (PV) của dòng tiền tương lai, nén định giá theo DCF; (2) chi phí vốn - lãi suất cao tăng chi phí đòn bẩy, giảm khả năng sinh lời của tài sản đầu tư; (3) cơ hội thay thế - tiền gửi và trái phiếu trở nên hấp dẫn hơn tương đối, vốn rút khỏi tài sản rủi ro. Tiền có hai loại giá: tỷ giá (giữa các đồng tiền) và lãi suất (giá giữa tiền và tài sản khác).

WHY/HOW

Cơ chế truyền dẫn cụ thể: lãi suất điều hành tăng - lãi suất thị trường tăng - chi phí vốn doanh nghiệp tăng - lợi nhuận kỳ vọng giảm - P/E hợp lý co lại - giá cổ phiếu giảm. Với trái phiếu: yield tăng thì giá trái phiếu giảm nghịch chiều trực tiếp. Mỗi loại tài sản phản ứng với tốc độ khác nhau: chứng khoán phản ứng nhanh với kỳ vọng (forward-looking) - tin hạ lãi suất có thể tạo ngay tác động tích cực dù kết quả kinh doanh chưa phản ánh; bất động sản phản ứng chậm hơn vì phụ thuộc thanh khoản giao dịch thực, pháp lý và cần lãi suất giảm đủ sâu mới kích hoạt nhu cầu mua; vàng có tương quan nghịch với lãi suất thực - lãi suất thực giảm làm vàng hấp dẫn hơn. Nguyên tắc thực hành: lãi suất chưa đạt đỉnh thì giá tài sản chưa tạo đáy; tín hiệu lãi suất đạt đỉnh đồng nghĩa tài sản rủi ro đang gần điểm hấp dẫn để tích lũy; chu kỳ lãi suất bắt đầu tăng là tín hiệu điều chỉnh danh mục tài sản.

Notes

  • 2023-03

    • Lịch sử VN-Index: cả 3 lần NHNN hạ lãi suất năm 2020 (tháng 3, tháng 5, tháng 10) thị trường đều phản ứng tích cực
    • NHNN hạ 15/3/2023: VN-Index tăng, thanh khoản ~7.800 tỷ đồng, khối ngoại mua ròng ~1.770 tỷ từ 7/3
    • BDS: lãi suất giảm giúp bớt khó khăn chi phí vốn cho chủ đầu tư, nhưng chưa đủ kích hoạt phục hồi mạnh - cần lãi suất xuống thực sự thấp và giải quyết pháp lý
    • Vàng thế giới quanh 1.904 USD/oz, chênh lệch SJC so thế giới quy đổi ~11,5 triệu/lượng

  • 2022-12

    • Chu kỳ tăng lãi suất Fed 2022 gây áp lực định giá toàn thị trường tài sản; khách mời nhận định thị trường chưa đủ điều kiện đảo chiều cuối 2022
    • Cuối 2022 Việt Nam: lãi suất huy động ~4% nhưng lãi cho vay thương mại 14-15%; thị trường CK và BĐS cùng giảm
    • Nguyên nhân lãi suất tăng 2022 khác 2008/2011: do áp lực tỷ giá USD mạnh (Fed tăng lãi) chứ không phải lạm phát nội địa

  • 2022-11

    • Lãi suất kỳ hạn 12 tháng tại Việt Nam Q4/2022: NHTM nhà nước 6,4%, NH lớn 6,49%, NH khác 7,24%
    • Lãi suất tăng mạnh 2022 dẫn đến VN-Index từ đỉnh 1528 giảm về ~981 điểm (-35,7%)
    • Nguyên tắc: lãi suất đỉnh = chi phí cơ hội đỉnh = giá tài sản rủi ro đáy

  • 2022-04

    • Lãi suất phi rủi ro Việt Nam tăng từ 2,0-2,1% (cuối 2021) lên 2,47% (4/2022) - tác động tiêu cực đến định giá cổ phiếu và BĐS
    • Lãi suất vay margin chứng khoán tăng theo lãi suất thị trường - là một nguyên nhân trực tiếp kéo VN-Index xuống đầu 2022
    • Chu kỳ lãi suất bắt đầu tăng = tín hiệu bắt đầu chu kỳ mới, cần điều chỉnh danh mục tài sản

Backlinks