Key takeaway

Doanh thu tài chính (lãi đầu tư, cổ tức, lãi tiền gửi) có thể cứu kết quả kinh doanh khi doanh thu hoạt động cốt lõi sụt giảm - nhưng không bền vững và cần phân biệt với lợi nhuận từ hoạt động chính.

WHAT

Doanh thu tài chính là các khoản thu nhập không phát sinh từ hoạt động kinh doanh cốt lõi, bao gồm: lãi tiền gửi ngân hàng, cổ tức được chia từ công ty liên kết/đầu tư cổ phiếu, lãi từ cho vay, chênh lệch tỷ giá có lợi. Trong báo cáo tài chính Việt Nam, doanh thu tài chính được tách biệt khỏi doanh thu thuần từ bán hàng/dịch vụ.

WHY/HOW

Khi phân tích BCTC, cần chú ý tỷ trọng doanh thu tài chính so với tổng lợi nhuận. Doanh thu tài chính cao bất thường (đặc biệt từ cổ tức hoặc lãi đầu tư một lần) là dấu hiệu lợi nhuận không bền vững - doanh nghiệp phụ thuộc vào nguồn thu ngoài cốt lõi. Nhà phân tích thường loại trừ khoản này khi tính lợi nhuận hoạt động (EBIT) để đánh giá sức khỏe thực sự.

Notes

  • 2023-09

    • Bao gồm 5 nhóm cụ thể: (1) lãi tiền gửi/cho vay/trái phiếu/trả góp; (2) cổ tức, lợi nhuận được chia bằng tiền; (3) lãi từ thanh lý các khoản đầu tư tài chính; (4) lãi chênh lệch tỷ giá (vay/thu ngoại tệ, bán lại cho ngân hàng); (5) chiết khấu thanh toán từ chuyển nhượng đầu tư
    • VJC 2021: thuyết minh chi tiết cho thấy 38,2% doanh thu đến từ mua bán máy bay (ngoài hoạt động vận chuyển cốt lõi) - cần cẩn thận khi phân tích
  • 2021-11

    • Cao su Thống Nhất (TRC) Q3/2021: doanh thu tài chính 12,1 tỷ đồng (gấp 3,6 lần cùng kỳ, chủ yếu cổ tức 9,2 tỷ từ công ty liên kết) giúp lợi nhuận tăng dù doanh thu thuần tăng nhờ giá cao su
    • Thủy sản Mekong (AAM) Q3/2021: doanh thu thuần giảm 43%, lỗ gộp; doanh thu tài chính tăng 12 lần (2,54 tỷ từ lãi đầu tư cổ phiếu) cứu toàn bộ kết quả quý
  • 2021-08

    • MWG 6T/2021: tiền + đầu tư ngắn hạn đạt 18.000 tỷ, vay ngắn hạn tăng mạnh - dấu hiệu carry trade
    • Lợi nhuận tài chính thuần +270 tỷ YoY (6T/2020 âm 21 tỷ vs 6T/2021 dương 260 tỷ), chiếm ~45% tổng tăng LNST
    • Hòa Phát và FPT cũng áp dụng tương tự trong giai đoạn này