Cổ phiếu thưởng

5 min read

Key takeaway

Cổ phiếu thưởng không phải cổ tức thực sự - đây là chia tách cổ phiếu, tổng vốn chủ sở hữu không thay đổi, nhà đầu tư không thực sự nhận được giá trị mới.

WHAT

Cổ phiếu thưởng (bonus share) là số lượng cổ phiếu tăng thêm được công ty phát hành cho cổ đông hiện hữu mà không tốn thêm chi phí. Về kế toán, công ty chuyển một khoản từ lợi nhuận chưa phân phối lên vốn điều lệ tương ứng, tổng vốn chủ sở hữu không đổi.

WHY/HOW

Khác với cổ tức tiền mặt (cash dividend) - thứ làm giảm tài sản công ty và mang lại dòng tiền thực cho cổ đông - cổ phiếu thưởng chỉ là phép chia nhỏ cái bánh. Giá cổ phiếu bị điều chỉnh kỹ thuật xuống tương ứng sau ngày không hưởng quyền (ex-date). Lợi ích thực tế chỉ đến nếu sau chia tách, giá cổ phiếu tăng trở lại (capital gain). Công ty thường dùng cổ phiếu thưởng để giữ tiền mặt lại đầu tư dự án mới thay vì trả ra ngoài.

Phản ứng giá thị trường với cổ phiếu thưởng có thể đi ngược lý thuyết do tâm lý nhà đầu tư: giai đoạn 2007 cổ phiếu thưởng từng được ưa chuộng, giá tăng 30-70% khi công bố; nhưng năm 2008 khi thị trường khó khăn, cổ phiếu thưởng bị bán ra ồ ạt (“cổ phiếu phạt”), giá giảm mạnh do dư cung. Vì lợi ích cổ đông không tăng thêm về mặt kỹ thuật, nhiều chuyên gia cho rằng đánh thuế TNCN 5% trên cổ phiếu thưởng là bất hợp lý.

Notes

  • 2026-07

    • VHM: đã chốt danh sách cổ đông ngày 30/6/2026 để chia cổ tức tiền mặt tỷ lệ 60%; tiếp theo dự kiến đầu tháng 7/2026 thực hiện phát hành cổ phiếu thưởng (từ lợi nhuận chưa phân phối) tỷ lệ 1:1 - mỗi cổ đông sở hữu 1 cổ phiếu VHM nhận thêm 1 cổ phiếu mới.
    • Phát hành thêm 4,1 tỷ cổ phiếu, chia tách cổ phiếu ra làm đôi (số lượng cổ phiếu tăng gấp đôi), nâng vốn điều lệ VHM từ 40.000 tỷ lên 80.000 tỷ đồng - đây là đợt chia tách/thưởng cổ phiếu lớn nhất lịch sử niêm yết, không phải ‘đợt cổ tức lớn nhất’ như một số nơi gọi (vì bản chất không phải dòng tiền thực trả cho cổ đông).
    • Hiệu ứng thị trường: đóng góp +2,17 điểm cho VN-Index phiên 06/7/2026, giúp chỉ số không giảm sâu hơn (từ mức giảm 24-25 điểm về còn giảm 18,58 điểm) - minh chứng cổ phiếu thưởng/chia tách của mã trụ vốn hóa lớn có thể tạo hiệu ứng kỹ thuật đáng kể lên chỉ số dù không làm thay đổi giá trị nội tại doanh nghiệp.

  • 2021-10

    • Hòa Phát 2021 chia 35% cổ phiếu thưởng + 5% tiền mặt - chỉ 5% là cổ tức thực (tính trên mệnh giá 10.000đ/cp)
    • Ngân hàng VN chia cổ phiếu thưởng lớn 2021 khiến nhiều nhà đầu tư F0 hiểu nhầm là được lợi, giá giảm mạnh từ ngày chốt quyền tới lúc cp về tài khoản (1-2 tháng)
    • 2007: nhà đầu tư mua cp vì nghe nói được ‘thưởng’, giá tăng ảo rồi sụp 2008 khi khủng hoảng tài chính

  • 2021-07

    • HPG chia 35% cổ tức cổ phiếu năm 2021, số lượng cổ phiếu tăng từ ~3,4 tỷ lên ~4,7 tỷ cổ phiếu

  • 2021-06

    • Giai đoạn 2021, nhiều công ty phát hành cổ phiếu thưởng tạo hiệu ứng giá thấp hấp dẫn nhà đầu tư mới - tương tự hiện tượng đã xảy ra tại đỉnh 2007
    • Nhà đầu tư mới thiếu kinh nghiệm thấy giá 30.000-40.000 so với 80.000 trước đó tưởng là rẻ nên mua vào - tạo cầu giả tạo ngắn hạn

  • 2020-12

    • Minh họa cơ chế qua BCTC Hòa Phát (vốn cổ phần mệnh giá 10.000đ, thặng dư vốn, lợi nhuận chưa phân phối) - chia thưởng tỷ lệ 2:1 làm tăng số lượng cổ phiếu nhưng giá điều chỉnh giảm tương ứng, tổng giá trị cổ đông không đổi
    • Tranh luận về việc đánh thuế TNCN 5% trên cổ phiếu thưởng (Nghị định 126/2020) bị cho là bất hợp lý vì lợi ích cổ đông không tăng - xem Thuế cổ tức bằng cổ phiếu

Backlinks