Áp lực tỷ giá và lãi suất huy động

4 min read

Key takeaway

Khi tỷ giá vượt trần và lạm phát tăng, ngân hàng thương mại buộc phải tăng lãi suất huy động để giữ người gửi tiền không chuyển sang ngoại tệ hoặc vàng - đây là cơ chế truyền dẫn từ áp lực vĩ mô ra lãi suất thị trường.

WHAT

Áp lực tỷ giá buộc ngân hàng tăng lãi suất huy động VND theo cơ chế:

  1. Tỷ giá USD/VND tăng vượt trần NHNN - người dân có xu hướng giữ USD thay VND
  2. Ngân hàng phải nâng lãi suất huy động VND để bù đắp phần trượt giá kỳ vọng
  3. Nếu lạm phát đồng thời tăng, lãi suất thực (= lãi suất danh nghĩa - lạm phát) bị ép xuống, càng cần tăng lãi suất danh nghĩa

Dư địa giảm lãi suất thu hẹp khi cả ba yếu tố cùng xuất hiện: tỷ giá cao - lạm phát tăng - lãi suất đã ở mức thấp trước đó.

WHY/HOW

Với Việt Nam, NHNN vận hành chính sách tiền tệ theo mục tiêu kép: ổn định tỷ giá và kiểm soát lạm phát. Khi hai mục tiêu này xung đột (tỷ giá cao mà muốn giữ lãi suất thấp), NHNN phải chấp nhận một bên. Thực tế cuối Q2/2024, cả tỷ giá lẫn lạm phát đều tăng khiến dư địa giảm lãi suất không còn - ngân hàng thương mại phải tự điều chỉnh lãi suất huy động lên để bảo vệ lợi ích người gửi tiền.

Notes

  • 2024-06

    • Hàng loạt ngân hàng tăng lãi suất huy động cuối tháng 6/2024
    • Tỷ giá có thời điểm vượt trần của NHNN
    • Lạm phát có xu hướng tăng trở lại, dư địa giảm lãi suất thu hẹp

  • 2024-05

    • Tháng 4/2024: áp lực tỷ giá và lạm phát khiến 15 ngân hàng đồng loạt tăng lãi suất huy động
    • Fed giữ lãi suất cao (5,25-5,5%) lần thứ 6 liên tiếp - áp lực duy trì lên tỷ giá VND
    • CPI tháng 4/2024 đạt 4,4% YoY; lãi suất tiết kiệm kỳ hạn 1 năm chỉ ~4,8% - biên độ thực dương rất mỏng
    • Áp lực tăng tiếp: CPI chưa phản ánh đầy đủ giá xăng dầu tháng 4, CPI tháng 5-7/2024 dự báo còn cao hơn do nền so sánh thấp năm 2023

  • 2023-10

    • DXY trên 106; tỷ giá Vietcombank bán ra lên ~24.760 VND/USD
    • Lãi suất liên ngân hàng tăng trở lại sau một giai đoạn giảm; lãi suất các kỳ hạn dài hơn qua đêm (1 tuần, 1 tháng) tăng là dấu hiệu thanh khoản thắt chặt
    • Lợi suất TP chính phủ VN 15 năm tăng từ ~2.4% (tháng 6-7) lên ~2.7% (tháng 9/2023)

  • 2022-10

    • Fed tăng lãi suất 5 lần trong 2022, mục tiêu 3-3,25%; dự kiến tiếp tục tăng cuối 2022 và 2023
    • NHNN nới biên độ tỷ giá từ ±3% lên ±5% trước khi nâng lãi suất
    • Sau khi nới biên độ, tỷ giá USD/VND vẫn liên tục sát trần bán ra
    • NHNN nâng lãi suất trước họp Fed tháng 11 (chủ động, không chờ)
    • Doanh nghiệp xuất khẩu được hưởng lợi kép (tỷ giá tăng = doanh thu ngoại tệ cao hơn) trong khi nhập khẩu chịu thiệt kép

Backlinks