PHÂN TÍCH NGÂN HÀNG (P1) & CÁC KỸ THUẬT ĐÁNH GIÁ NGÂN HÀNG TOÀN DIỆN Webinar

6 min read

Tóm tắt

Webinar đào tạo số 1 trong chuỗi phân tích ngân hàng, đặt nền tảng phương pháp đánh giá ngân hàng thương mại Việt Nam một cách có hệ thống. Diễn giả lập luận rằng chỉ nhìn P/B và P/E quá khứ để định giá ngân hàng là sai lầm ‘sụp hố’, vì số liệu ngân hàng có độ trễ rất lớn và phụ thuộc vào mô hình phân loại nợ, mô hình định giá và cả kỹ thuật kế toán; cái quyết định là P/B và P/E TƯƠNG LAI. Phần một phân loại ngân hàng (đầu tư vs thương mại, mô hình Universal Bank thất bại ở Việt Nam giai đoạn 2005-2013) và khẳng định ngân hàng Việt Nam về bản chất là ngân hàng thương mại, lợi nhuận đến từ ba hoạt động: tín dụng (70-80%, tạo NII/NIM), đầu tư/trading và dịch vụ. Khái niệm lõi của cả chuỗi là ALM (quản trị tài sản nợ - tài sản có): bản chất ngân hàng là chuyển đổi kỳ hạn (maturity transformation) - huy động ngắn hạn, cho vay dài hạn - nên luôn tồn tại ba loại lệch pha: kỳ hạn, lãi suất và tỉ giá. Quản trị tốt ba lệch pha này quyết định chất lượng tài sản, NIM, nợ xấu và an toàn vốn (hệ số CAR là bộ đệm). Diễn giả minh hoạ bằng vụ Silicon Valley Bank và Credit Suisse sụp đổ 2023 do gap kỳ hạn quá lớn và che giấu lỗ trái phiếu bằng cách chuyển sang khoản nắm giữ đến ngày đáo hạn (HTM). Khung phân tích đầy đủ gồm ba phần: đặc điểm và cấu trúc quản trị ngân hàng, xếp hạng ALM, và mô hình CAMELS. Webinar cũng nêu xu hướng wealth management trong lòng ngân hàng và bối cảnh 2026 (xung đột Trung Đông, giá dầu, lạm phát) khiến ngân hàng phân hoá mạnh.

Outline / Ý chính

  • Mục đích phân tích ngân hàng: hiểu cách ngân hàng được quản trị/vận hành để ra quyết định đầu tư cổ phiếu ngân hàng; chuỗi webinar đào tạo ~10 buổi
  • Khung phân tích 3 phần: (1) đặc điểm/cấu trúc quản trị ngân hàng, (2) xếp hạng ALM, (3) mô hình định giá CAMELS
  • Phản biện định giá P/B và P/E quá khứ: số liệu ngân hàng độ trễ lớn, phụ thuộc mô hình phân loại nợ và mô hình định giá; cái quyết định là P/B và P/E tương lai
  • Ví dụ P/B 10 năm: VCB đang ~2,15 (thấp nhất 10 năm), CTG ~1,5 - nhưng số liệu tính tới 31/12/2025 đã quá trễ
  • Phân loại ngân hàng: ngân hàng đầu tư (Investment Bank - thị trường vốn, bảo lãnh phát hành, M&A) vs ngân hàng thương mại (Commercial Bank - huy động và cho vay)
  • Mô hình Universal Bank (ngân hàng đa năng/toàn diện) bùng nổ ở Việt Nam 2005-2006 rồi thất bại thảm hại sau khủng hoảng 2008-2013 do đa dạng hoá vượt năng lực; sau 2015 ngân hàng Việt Nam định hình rõ là ngân hàng thương mại bán lẻ
  • Cấu trúc thu nhập ngân hàng: tín dụng 70-80% (NII/NIM), đầu tư-trading 5-6%, dịch vụ ~8-10%; ví dụ MBBank 2025: tín dụng 76,2%, dịch vụ 7,9%, đầu tư 5,8%
  • Khái niệm ALM (Asset and Liability Management) - quản trị tài sản có (asset) và tài sản nợ (liability); lõi quan trọng nhất trong quản trị ngân hàng nhằm giảm rủi ro và tối đa lợi nhuận
  • Tài sản có/nợ nhạy cảm rủi ro (RSA/RSL) - gán trọng số rủi ro (risk weight) thay vì book value; tài sản có = cho vay, trái phiếu, gửi liên ngân hàng; tài sản nợ = tiền gửi, chứng chỉ tiền gửi, vay liên ngân hàng
  • Maturity transformation (chuyển đổi kỳ hạn): huy động ngắn (3-12 tháng) - cho vay dài (10-30 năm); nghề chính của ngân hàng nhưng sinh rủi ro
  • Ba loại lệch pha (mismatch): lệch pha kỳ hạn (maturity gap, có duration gap tính giá trị thời gian của tiền), lệch pha lãi suất, lệch pha tỉ giá
  • Lệch pha kỳ hạn quá lớn → mất thanh khoản → phải tăng huy động/tăng lãi suất (thị trường 1 dân cư-doanh nghiệp, thị trường 2 liên ngân hàng); lãi suất liên ngân hàng tăng phản ánh căng thẳng ngắn hạn
  • Vốn chủ = bộ đệm an toàn cho lệch pha; chỉ tiêu CAR (hệ số an toàn vốn) là chỉ tiêu phân tích quan trọng nhất; ALCO (Asset Liability Committee) là bộ phận quản trị
  • Lệch pha tỉ giá: huy động/cho vay ngoại tệ (doanh nghiệp xuất nhập khẩu, phát hành trái phiếu quốc tế, kiều hối, nguồn thu USD như PVN xuất dầu)
  • Case Silicon Valley Bank & Credit Suisse 2023: gap kỳ hạn >10 năm, ôm trái phiếu/MBS dài hạn; khi Fed tăng lãi suất từ Q1/2022 (chiến tranh Nga-Ukraina) giá trái phiếu giảm → sụp đổ
  • Kỹ thuật kế toán che giấu: chuyển trái phiếu sang chứng khoán nắm giữ đến ngày đáo hạn (HTM) để không phải đánh giá lại theo giá thị trường → giấu lỗ chưa thực hiện
  • Xu hướng wealth management (quản trị gia sản) trong lòng ngân hàng theo mô hình Nhật Bản/Hàn Quốc
  • Bối cảnh 2026: xung đột Trung Đông → giá dầu → lạm phát → dịch chuyển tín dụng và lãi suất; khác 2022 vì các NHTW đang hạ lãi suất; ngân hàng Việt Nam sẽ khó khăn và phân hoá chọn lọc

Khái niệm trích xuất

Backlinks