Tóm tắt

Tòa án tối cao Mỹ bác bỏ thuế đối ứng của Trump vào ngày 20/2/2026, lập luận rằng đạo luật IEEPA không trao quyền áp thuế nhập khẩu cho tổng thống - quyền này thuộc Quốc hội (hiến pháp); ngôn ngữ pháp lý ‘điều tiết’ không bao gồm ‘đánh thuế’; 50 năm lịch sử IEEPA chưa từng dùng để áp thuế. Ngay sau phán quyết, Trump ký sắc lệnh áp thuế toàn cầu phổ quát 10% trong 150 ngày dựa trên cơ sở pháp lý mới là Mục 122 Đạo luật Thương mại 1974 (lý do: thâm hụt cán cân thanh toán 1.200 tỷ USD, nợ 26.000 tỷ). Ngày 21/2, Trump tuyên bố nâng lên 15% qua mạng xã hội nhưng chưa thành văn bản chính thức. Việt Nam và Đông Nam Á hưởng lợi khi từ 20-46% xuống 10-15%; các đồng minh đã đàm phán được mức thấp (Nhật Bản 15%) lại mất lợi thế cạnh tranh. Vàng tăng ~3% lên 5.136 USD/oz, VN-Index tăng với nhóm xuất khẩu dẫn dắt.

Outline / Ý chính

  • Bối cảnh: 9 ngày nghỉ Tết Bính Ngọ 2026 - thị trường quốc tế vẫn biến động mạnh
  • Sự kiện 1 (20/2/2026): Tòa án tối cao Mỹ bác thuế đối ứng IEEPA - ba trụ cột lập luận:
    1. hiến pháp trao quyền thuế cho Quốc hội
    2. ngôn ngữ pháp lý ‘điều tiết’ không bao gồm ‘đánh thuế giá trị’
    3. 50 năm lịch sử IEEPA chưa từng dùng để áp thuế
  • Phản ứng Trump: ký sắc lệnh ngay 20/2 áp thuế phổ quát 10% tạm thời (150 ngày) dựa trên Mục 122 Đạo luật Thương mại 1974 - lý do: thâm hụt cán cân thanh toán 1.200 tỷ USD, nợ 26.000 tỷ; một số mặt hàng miễn trừ (khoáng sản chiến lược, nông sản thiết yếu, điện tử, hàng USMCA từ Canada/Mexico)
  • 21/2: Trump đăng mạng xã hội nâng lên 15% nhưng chưa có văn bản chính thức tại Nhà Trắng
  • Phân tích tác động: Đông Nam Á và Việt Nam hưởng lợi (từ 20-46% xuống 10-15%); Ấn Độ, Trung Quốc hưởng lợi; Nhật Bản và các đồng minh đã đàm phán được mức thấp bị thiệt vì mất lợi thế cạnh tranh
  • Phản ứng thị trường: chứng khoán Ấn Độ, Hang Seng tăng; VN-Index tăng với nhóm xuất khẩu (thủy sản, dệt may, thép, cao su); vàng tăng 2,87% lên 5.136 USD/oz; đồng đô la suy yếu
  • Góc nhìn chiến lược: Trump vẫn có mục tiêu giảm thâm hụt và kéo sản xuất về Mỹ - còn 2 năm nhiệm kỳ, biến động tiếp tục; nhà đầu tư cần kiên định và kiên nhẫn, phân tích từng mã hàng hóa cụ thể thay vì phản ứng với mức thuế chung

Khái niệm trích xuất