Key takeaway
Định giá cao trong M&A không có lợi vô điều kiện cho bên bán: người mua sẽ đặt ra các KPI và điều kiện hậu M&A càng khắt khe hơn để bù cho giá mua cao - nguyên tắc ‘you name price, I name condition’.
WHAT
Định giá trong M&A là quá trình xác định giá trị doanh nghiệp mục tiêu từ hai phía: bên bán (muốn định giá cao, thường dùng DCF - chiết khấu dòng tiền tương lai) và bên mua (muốn định giá thấp, đặt điều kiện KPI hậu M&A). Phương pháp DCF phổ biến: chiết khấu dòng tiền/lợi tức kỳ vọng trong tương lai về hiện tại để ra giá trị nội tại.
WHY/HOW
Cơ chế ‘you name price - I name condition’: bên mua chấp nhận bên bán tự đặt giá, nhưng giá càng cao thì điều kiện sau giao dịch (KPI, earn-out, milestone) càng nghiêm ngặt - vì định giá cao ngầm cam kết dòng tiền tương lai cao. Doanh nghiệp Việt thường định giá lạc quan vì: (1) không quen với thị trường tài chính (chỉ quen thị trường kinh doanh); (2) không hiểu cấu trúc bảng cân đối kế toán và vốn chủ sở hữu của chính mình; (3) không biết nhà đầu tư đánh giá sản phẩm tài chính theo tiêu chí nào.
Related
Notes
-
2023-10
- Case SBT phát hành cổ phiếu ưu đãi cho nhà đầu tư nước ngoài giá 40k: thực chất là vay vốn - 1.5 năm đầu ân hạn với cổ tức 3.5%, 5 năm tiếp theo lãi suất tiền gửi + 8%, 6.5 năm sau SBT mua lại đúng giá phát hành
- Bài học định giá: khi cổ phiếu ưu đãi có cam kết mua lại cố định, thị giá phát hành 40k hay 80k đều không có ý nghĩa - bản chất là nợ vay, phải nhìn vào lãi suất thực tế và nghĩa vụ trả gốc
- Dấu hiệu nhận biết ‘vốn chủ hóa nợ’: cổ tức cố định hàng năm + cam kết mua lại + không có quyền biểu quyết thực chất = công cụ nợ trá hình vốn chủ
-
2023-07
- Nhiều CEO Việt Nam định giá lạc quan quá mức trong bối cảnh nửa đầu 2023, dẫn đến ít thương vụ chốt được
- Phương pháp DCF phổ biến: chiết khấu dòng tiền tương lai - định giá cao đồng nghĩa cam kết KPI cao