Tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn

4 min read

Key takeaway

Quy định tỷ lệ tối đa vốn ngắn hạn được dùng cho vay trung dài hạn (Thông tư 22) buộc ngân hàng huy động vốn dài hơn để cho vay dài hạn - kéo chi phí vốn lên và khiến lãi suất cho vay khó giảm dù NHNN đã hạ lãi suất điều hành.

WHAT

Quy định của NHNN (Thông tư 22/2019 và lộ trình siết dần) giới hạn tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn ngân hàng được dùng để cho vay trung và dài hạn. Lộ trình: từ 37% (2022) xuống 34% và về 30% từ 1/10/2023.

Logic: vốn ngắn hạn (tiền gửi kỳ hạn ngắn) mà cho vay dài hạn tạo rủi ro thanh khoản - nếu khách hàng đột ngột rút vốn khi ngân hàng đang cho vay dài.

WHY/HOW

Khi tỷ lệ tối đa giảm, ngân hàng buộc phải huy động vốn dài hạn hơn để bù phần thiếu hụt. Vốn dài hạn luôn đắt hơn vốn ngắn hạn (đường cong lãi suất thông thường dốc lên). Hệ quả: dù NHNN hạ lãi suất điều hành, chi phí huy động vốn thực tế của ngân hàng vẫn cao - không thể truyền dẫn hoàn toàn sang lãi suất cho vay. Đây là lý do ‘lãi suất thấp chỉ trên tivi’.

Notes

  • 2026-06

    • SBV dự thảo sửa Thông tư 22 nới trần STFR từ 30% lên 40%, trở về mức tháng 1/2020-9/2021; lộ trình giảm 2021-2026 là mỗi năm giảm 3 điểm %
    • Tỷ lệ cho vay TDH/tổng dư nợ toàn hệ thống đã tăng từ ~43% (2024) lên ~47% (2026), áp lực thanh khoản lớn; trần 30% được đánh giá là căng
    • STFR = (Tổng dư nợ TDH - Tổng nguồn vốn TDH) / Nguồn vốn ngắn hạn; hầu hết ASEAN đã chuyển sang NSFR Basel III thay vì STFR
    • Dự thảo TT22 cũ dự kiến áp NSFR Basel III từ 2028, nay bị dừng/trì hoãn do bối cảnh tín dụng căng

  • 2023-07

    • Từ 1/10/2023, Thông tư 22 yêu cầu tỷ lệ tối đa vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn về 30%; ngân hàng phải huy động vốn dài hơn với lãi suất cao hơn để tuân thủ - là nguyên nhân chính lãi suất cho vay không giảm tương ứng dù NHNN liên tục hạ lãi suất điều hành trong năm 2023
    • Thông tư 08: từ 1/10/2023 siết tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn từ 34% xuống 30% - các phó tổng ngân hàng lo ngại về chi phí vốn, kiến nghị NHNN gia hạn thêm 1 năm
    • Kết hợp với NIM đang thu hẹp và nợ xấu tăng, áp lực này giải thích tại sao lãi suất cho vay BĐS chưa giảm dù NHNN hạ lãi 4 lần trong 2023

  • 2023-05

    • Từ 01/10/2023: tỷ lệ tối đa vốn ngắn hạn cho vay trung-dài hạn tiếp tục giảm thêm, tăng áp lực CoF ngân hàng
    • Yếu tố này cộng hưởng với lãi suất huy động kỳ hạn dài vẫn cao, khiến lãi suất cho vay khó xuống dưới 10%

  • 2023-01

    • Nhiều ngân hàng Việt Nam huy động ngắn hạn nhưng cho vay BĐS dài hạn - gặp vấn đề thanh khoản cuối 2022
    • NHNN can thiệp hãm cuộc đua lãi suất huy động cuối 2022 để ổn định hệ thống

  • 2022-12

    • Được nhắc đến trong bối cảnh tín dụng bất động sản (vay trung dài hạn) tăng mạnh; tỷ lệ này là một trong 7 chỉ tiêu kiểm soát bên cạnh LDR và CAR
    • Cùng với LDR và CAR là các “rào cản kỹ thuật” khiến ngân hàng không thể cho vay thêm dù còn room tín dụng - minh chứng cho câu hỏi “tiền đâu để cho vay”

Backlinks