Tiền cơ sở

Key takeaway

Tiền cơ sở (MB) là nguồn gốc của toàn bộ cung tiền trong nền kinh tế. NHTW kiểm soát MB thông qua bảng cân đối kế toán - mua chứng khoán/cho vay NHTM làm tăng MB; ngược lại làm giảm MB.

WHAT

Tiền cơ sở (Monetary Base / MB) là tổng tiền mặt lưu thông (C) cộng dự trữ của NHTM tại NHTW (R): MB = C + R. Đây là 2 khoản nợ chính trong bảng cân đối của NHTW (tài sản có là chứng khoán + các khoản cho vay). MB còn gọi là ‘tiền mạnh’ (high-powered money) vì 1 đồng MB tạo ra m đồng cung tiền.

WHY/HOW

NHTW tăng MB bằng cách: (1) Mua chứng khoán chính phủ trên thị trường mở (OMO) - bơm tiền; (2) Cho NHTM vay qua tái chiết khấu. Giảm MB: bán chứng khoán - hút tiền về. Tại VN, SBV chỉ can thiệp được vào MB và tỷ lệ dự trữ bắt buộc (rr), không kiểm soát được tỷ lệ nắm giữ tiền mặt (c) của dân vì phụ thuộc vào niềm tin vào hệ thống ngân hàng.

Related

• Cung tiền
• Số nhân tiền
• Dự trữ bắt buộc
• Chính sách tiền tệ

Notes

• 2023-08
  • Công thức: MB = C + R; M2 = MB * m = MB * (c+1)/(c+r_r+r_e)
  • SBV chỉ can thiệp vào MB + rr và 1 phần re; không can thiệp được vào c (tỷ lệ nắm giữ tiền mặt)
  • Bảng cân đối NHTW: Tài sản có (chứng khoán, cho vay) - Tài sản nợ (tiền giấy, dự trữ R)

Links

• Cung tiền