Key takeaway
Thuế gián thu (như VAT) do doanh nghiệp thu hộ nhà nước và chuyển lên; người tiêu dùng cuối mới là người thực sự gánh thuế - nên giảm VAT tác động trực tiếp đến sức mua của toàn dân, không phân biệt thu nhập.
WHAT
Thuế gián thu là thuế không đánh trực tiếp vào thu nhập hay tài sản mà được tích hợp vào giá hàng hóa, dịch vụ. Doanh nghiệp bán hàng đóng vai trò trung gian thu hộ nhà nước: họ cộng phần thuế vào giá bán, thu từ người mua, rồi nộp lên ngân sách (sau khi khấu trừ thuế đầu vào). Người tiêu dùng cuối cùng là người thực chịu gánh nặng này dù không trực tiếp kê khai.
WHY/HOW
Vì VAT tích hợp vào mọi giao dịch mua bán hàng ngày, nó tác động rộng hơn nhiều so với thuế thu nhập cá nhân (chỉ đánh người có thu nhập). Người không có thu nhập chịu thuế, người nghèo, người không đăng ký nộp thuế TNCN vẫn đóng VAT mỗi lần mua sắm. Do đó, giảm 2% VAT giảm gánh nặng cho toàn bộ nền kinh tế - kể cả doanh nghiệp mua nguyên liệu đầu vào (được khấu trừ thêm). Tỷ trọng VAT trong thu ngân sách nhà nước Việt Nam ở mức 24-26%, nên giảm VAT tác động đáng kể đến thu ngân sách.
Related
Notes
- 2023-04
- VAT chiếm trung bình ~25% thu ngân sách nhà nước; dự toán 2023 thu VAT 422.000 tỷ đồng (~26,18% tổng thu)
- Người dân đóng thuế hàng ngày khi mua từ tờ giấy ăn đến bất kỳ hàng hóa nào - dù không biết mình đang ‘đóng thuế’
- Giảm 2% VAT tác động kép: giảm chi phí tiêu dùng cho dân (kích GDP) và giảm giá đầu vào cho doanh nghiệp