Key takeaway
Mọi vụ phá sản hoặc thâu tóm bắt buộc của tổ chức tài chính đều có mẫu số chung: thanh khoản kiệt sức - dù nguyên nhân gốc rễ là chất lượng tài sản yếu, gian lận BCTC hay đầu tư sai lầm.
WHAT
Thanh khoản (liquidity) là khả năng của tổ chức tài chính thực hiện nghĩa vụ thanh toán khi đến hạn. Sụp đổ tổ chức tài chính thường không xảy ra ngay khi thua lỗ, mà xảy ra khi thanh khoản kiệt sức: các đối tác rút tiền, thị trường từ chối cấp vốn ngắn hạn, ngân hàng trung ương không thể hoặc không muốn can thiệp. Chất lượng tài sản yếu là nguyên nhân nền; mất niềm tin là nguyên nhân kích hoạt.
WHY/HOW
Chuỗi sụp đổ điển hình: (1) Chất lượng tài sản suy giảm (khoản vay xấu, tài sản định giá cao hơn thực) hoặc BCTC che giấu rủi ro; (2) Khi thị trường phát hiện hoặc nghi ngờ, niềm tin mất - đối tác/người gửi tiền rút vốn; (3) Thanh khoản kiệt sức nhanh chóng vì ngân hàng dùng vốn ngắn hạn tài trợ tài sản dài hạn; (4) Cơ quan quản lý can thiệp khẩn cấp hoặc cho phá sản. Enron: thua lỗ che giấu qua SPE, lộ tẩy → mất tín dụng → phá sản. Lehman: đòn bẩy cao + tài sản MBS rủi ro + Repo 105 che thanh khoản → khủng hoảng hệ thống. Credit Suisse: tài sản định giá quá cao, đầu tư rủi ro cao → niềm tin sụp đổ → chính phủ Thụy Sĩ buộc bán cho UBS.
Related
Notes
- 2023-03
- Credit Suisse: CEO xác nhận tài sản bị định giá quá cao; vấn đề nằm ở bên tài sản (asset quality) không phải bên nợ
- Chính phủ Thụy Sĩ, FINMA và SNB phải can thiệp khẩn cấp, thúc đẩy UBS thâu tóm CS ngày 19/3/2023
- Mô hình lặp lại: Enron 2001 → SOX 2002; Lehman 2008 → Dodd-Frank 2010; CS 2023 → tăng cường GSIB requirements