Tâm lý chờ đợi thị trường

5 min read

Key takeaway

Trước các sự kiện vĩ mô lớn khó lường, thị trường thường co cụm với thanh khoản thấp và biến động hẹp - đây là tín hiệu tích lũy nén chờ bứt phá sau sự kiện.

WHAT

Tâm lý chờ đợi (wait-and-see) là trạng thái nhà đầu tư tạm hoãn quyết định mua/bán, chờ thông tin rõ ràng hơn trước khi hành động. Khác với bán tháo (sell-off), tâm lý chờ đợi thể hiện ở thanh khoản thấp kéo dài dù thị trường có biến động - người ta chọn đứng ngoài thay vì tháo chạy. Biểu hiện trên thị trường:

  • Thanh khoản giao dịch giảm mạnh so với trung bình
  • Biên độ dao động của chỉ số thu hẹp (volatility compression)
  • Tích lũy/phân phối ngầm dưới vỏ ngoài đi ngang

WHY/HOW

Tâm lý chờ đợi hình thành khi rủi ro bất định (policy uncertainty) cao - nhà đầu tư không thể định lượng xác suất các kịch bản. Sau khi sự kiện xảy ra và thông tin rõ ràng hơn, lực cầu dồn nén thường tạo ra cú bứt phá mạnh theo một chiều. Nhận diện tâm lý này sớm giúp nhà đầu tư chuẩn bị danh mục trước khi thị trường phản ứng.

Notes

  • 2026-06

    • Khảo sát live phiên 08/6/2026: đa số khán giả chọn “không làm gì” khi thị trường giảm mạnh 48 điểm.
    • Thanh khoản thấp liên tục nhiều tuần (13.000-18.000 tỷ/phiên) dù có phiên giảm mạnh - khác hẳn phiên tháng 3 giảm 115 điểm thanh khoản vẫn đạt 40.000 tỷ; chứng tỏ thị trường đang trong pha chờ đợi chứ không phải bán tháo.
    • Môi trường lãi suất cao + khoảng trống thông tin (chờ CPI, chờ kỳ họp Fed) là nguyên nhân kép của tâm lý này.

  • 2025-01

    • VN-Index ngày 20/01/2025 đi ngang, thanh khoản sàn HOSE dưới 10.000 tỷ đồng trong khi thị trường châu Á hầu hết tăng (Nikkei +1,17%, Hang Seng +1,69%)
    • Tâm lý chờ đợi kéo dài hơn 2 tuần trước ngày Trump nhậm chức

  • 2024-09

    • Thị trường chờ quyết định hạ lãi suất của Fed trong cuộc họp tháng 9/2024
    • Chỉ số tâm lý Fear & Greed (Toppy index) ở mức 44 - vùng sợ hãi
    • Dù lạm phát Mỹ giảm dưới 3%, tỷ giá ổn định 25.3-25.4, VN-Index vẫn không biến động nhiều

  • 2024-08

    • VN-Index 1230, thanh khoản ~14.000 tỷ (chỉ ~6.000 tỷ buổi sáng) - điển hình tâm lý chờ đợi trước CPI Mỹ 14/8/2024
    • Sau 2 tuần biến động mạnh, thị trường bình lặng nhưng thiếu xúc tác mới
    • Nhận diện qua: theo dõi thanh khoản khớp lệnh (HOSE) và độ rộng thị trường

  • 2024-07

    • Tháng 7/2024: nhà đầu tư cá nhân ở trạng thái chờ đợi; cổ phiếu công nghệ đã tăng trước - chốt lời xong không biết mua gì tiếp
    • Cần catalyst bứt phá: lãi suất Fed hạ thực sự, BĐS phục hồi, tăng trưởng kinh tế VN cải thiện rõ
    • Thanh khoản thấp cuối tháng 7/2024 do thị trường chờ KQKD Q2 và kỳ họp FOMC 01/08

  • 2024-05

    • 27/05/2024: sau phiên thứ Sáu giảm 20 điểm với thanh khoản 35.000 tỷ, thị trường giao dịch chậm lại, chờ số liệu CPI tháng 5 (thứ Tư), PCE Mỹ (thứ Sáu), và GDP Mỹ
    • Chuyên gia dùng thuật ngữ ‘calm before storm’ rồi ‘calm after storm’ để mô tả chu kỳ biến động - trầm lắng lặp đi lặp lại

  • 2023-09

    • Trước họp FOMC 20/9/2023: thị trường ‘nín thở’ chờ kết quả - thị trường chứng khoán Mỹ và châu Á giảm điểm; lãi suất TPCP Mỹ 10 năm ở mức cao mới 16 năm
    • Chuyên gia nhận xét: cả dòng tiền lẫn thông tin đều đổ về một sự kiện duy nhất là cuộc họp Fed, tạo ra trạng thái ‘đóng băng’ thanh khoản ngắn hạn

  • 2023-02

    • VN-Index ngày 13/02/2023: thanh khoản HOSE chỉ ~10.400 tỷ, -11,6 điểm; chứng khoán châu Á đỏ diện rộng trước báo cáo CPI Mỹ ngày 14/02
    • Hai phiên tuần trước thanh khoản chỉ ~8.000-9.000 tỷ - được gọi là “giảm kỷ lục”
    • Sau phục hồi trước Tết Nguyên Đán 2023, thị trường thiếu động lực mới; nhà đầu tư chờ tín hiệu từ PMI tháng 2 và hệ thống ngân hàng
    • Sau năm 2022 nhiều bất ngờ, nhà đầu tư còn lại trong thị trường có tâm lý ổn định hơn - coi sụt giảm là cơ hội mua, không bán tháo

Backlinks