Key takeaway
So sánh 7 chỉ số kinh tế (GDP, thất nghiệp, thâm hụt, lạm phát, việc làm, thu nhập, chứng khoán) giữa Trump và Biden cho thấy chênh lệch không lớn; yếu tố COVID là “nhiễu” lớn nhất. Lạm phát PCE và thu nhập thực là hai chỉ số người dân Mỹ quan tâm nhất khi bỏ phiếu.
WHAT
Framework FA Capital so sánh 7 chỉ số kinh tế, lấy giá trị trung bình từ 1970 đến nay làm baseline, so sánh từng nhiệm kỳ với baseline:
| Chỉ số | Trump (trước COVID) | Trump (toàn kỳ) | Biden (toàn kỳ) |
|---|---|---|---|
| Tăng trưởng GDP thực | 2,66% | (bị kéo xuống do COVID) | 3,88% (2,90% sau loại nhiễu) |
| Tỷ lệ thất nghiệp | cao hơn Biden | cao hơn Biden | thấp hơn (thị trường lao động mạnh) |
| Thâm hụt/GDP | -3,91% | -6,6% | -7,71% (Biden dùng ngân sách nhiều hơn) |
| Lạm phát PCE | ~1,73% | ~1,58% | ~4,16% (COVID + chuỗi cung ứng + Ukraine) |
| Tăng trưởng việc làm | +1,49% | -0,32% (do COVID) | +2,93% (phục hồi hậu COVID) |
| Thu nhập dân cư thực | cao hơn Biden | cao hơn Biden | thấp hơn (do lạm phát ăn vào) |
| Tăng trưởng chứng khoán | 12,99% | 13,53% | 10,24% (sau loại nhiễu: ~19,38%) |
Điểm tổng hợp: Trump trước COVID = 103; toàn kỳ = 85,72. Biden = ~106 điểm.
WHY/HOW
Bẫy so sánh Trump vs Biden:
- COVID là biến ngoại sinh (external shock) không phụ thuộc vào chính sách - làm lệch toàn bộ số liệu của Trump
- Biden hưởng lợi từ “nền thấp” (base effect) hậu COVID → tăng trưởng GDP và việc làm trông tốt hơn thực chất
- Biden hứng chịu lạm phát do FED nới lỏng tiền tệ mạnh cuối nhiệm kỳ Trump (2020) và chiến tranh Nga-Ukraine
Hai chỉ số ảnh hưởng lá phiếu nhiều nhất:
- Lạm phát (PCE): người dân cảm nhận trực tiếp qua giá thực phẩm, xăng dầu. Trump được điểm cao về chỉ số này.
- Thu nhập thực (sau lạm phát): khi lạm phát cao, thu nhập danh nghĩa tăng nhưng thu nhập thực giảm - người dân cảm thấy nghèo hơn dù lương tăng.
Triết lý khác biệt:
- Đảng Dân chủ: tăng thuế người giàu + tăng chi ngân sách hỗ trợ dân chúng (government spending, social programs)
- Đảng Cộng hòa: giảm thuế doanh nghiệp/người giàu + hỗ trợ sản xuất trong nước (supply-side economics, trickle-down)
Related
- Chính sách tài khóa
- Tác động Trump 2.0 lên tài sản tài chính
- Chiến tranh thương mại Mỹ-Trung
- Tác động thuế quan lên lạm phát Mỹ
Notes
- 2024-11
- Dữ liệu FA Capital tính từ 1970 đến nay (~50 năm), so sánh 7 chỉ số với giá trị trung bình lịch sử
- Phương pháp bóc tách COVID: tính riêng giai đoạn trước COVID và toàn kỳ - từ đó có hai con số cho mỗi chỉ số
- Thâm hụt ngân sách: đảng Dân chủ bao giờ cũng chi tiêu nhiều hơn - phù hợp với cương lĩnh hỗ trợ dân chúng; Đảng Cộng hòa chi ít hơn cho phúc lợi nhưng kích thích qua giảm thuế
- Goldman Sachs Global Macro Research phân tích 12 điểm chính sách cho hai ứng viên - đây là loại nghiên cứu định lượng chuyên sâu nhất từ phía Wall Street