Phần bù rủi ro vốn cổ phần

3 min read

Key takeaway

Lợi nhuận kỳ vọng của tài sản rủi ro là một hàm số của lợi suất trái phiếu chính phủ; lợi suất phi rủi ro càng cao thì lợi nhuận đòi hỏi và rủi ro phải chấp nhận càng lớn.

WHAT

Phần bù rủi ro vốn cổ phần là mức lợi nhuận tăng thêm mà nhà đầu tư đòi hỏi khi nắm giữ cổ phiếu thay vì trái phiếu chính phủ phi rủi ro. Lợi nhuận kỳ vọng của một tài sản rủi ro bằng lợi suất phi rủi ro cộng phần bù rủi ro tương ứng với mức độ rủi ro của tài sản đó.

WHY/HOW

Khi lợi suất trái phiếu chính phủ tăng, ngưỡng sinh lời tối thiểu của mọi khoản đầu tư bị nâng lên: nếu nắm giữ cổ phiếu, nhà đầu tư phải kỳ vọng lợi nhuận cao hơn để bù cho việc bỏ qua lựa chọn phi rủi ro hấp dẫn hơn. Hệ quả là để đạt lợi nhuận kỳ vọng cao hơn, nhà đầu tư buộc phải chấp nhận rủi ro cao hơn, hoặc tài sản rủi ro phải giảm giá để mặt bằng lợi suất tương lai đủ hấp dẫn. Khung tư duy này giải thích vì sao môi trường lợi suất thấp (như năm 2024) ủng hộ tài sản rủi ro, còn lợi suất tăng lại tạo sức ép lên định giá.

Notes

  • 2025-06

    • Diễn giả trích dẫn ý: “lợi nhuận kỳ vọng là một hàm số so với lợi suất trái phiếu chính phủ”.
    • Cuối năm 2024 lợi suất thấp → tài sản rủi ro được ủng hộ; đầu 2025 lợi suất tăng → đảo chiều áp lực.
    • Là nền tảng của mô hình định giá chiết khấu dòng tiền và CAPM.

  • 2023-11

    • Dữ liệu Damodaran: tra Google ‘Damodaran ERP CRP by country’, cột ‘Equity Risk Premium (Rating)’ cho VN = (Rm - Rf) dùng trong CAPM
    • Rủi ro quốc gia VN (country risk premium CRP) = Excess CDS spread over US CDS; ví dụ 2023 là 2,02%
    • Có thể điều chỉnh tăng ERP nếu đánh giá thị trường VN đang rủi ro hơn mức bình thường (xem sheet ERPs by country ô E5)
    • Bối cảnh lãi suất Mỹ cao (Fed 5,25-5,5%) + PMI yếu: lợi tức phi rủi ro cao buộc nhà đầu tư phải yêu cầu ERP cao hơn hoặc chấp nhận rủi ro cao hơn
    • Phân tích đề cập công thức lợi tức kỳ vọng = phi rủi ro + phần bù rủi ro; nhấn mạnh tách rủi ro hệ thống và rủi ro riêng khi xây danh mục

  • 2023-10

    • Khi TPCP Mỹ 10 năm tiệm cận 5%, nhà đầu tư có thể nhận 5% phi rủi ro → buộc tài sản rủi ro (cổ phiếu) phải sinh lời cao hơn
    • Hệ quả: dòng tiền rút khỏi cổ phiếu, giảm deals private equity, Dow Jones giảm về vùng đầu năm
    • Lợi tức kỳ vọng = lợi suất phi rủi ro (TPCP 10 năm) + phần bù rủi ro; lợi suất phi rủi ro tăng → toàn bộ yêu cầu lợi tức tài sản rủi ro tăng theo

Backlinks