Nhập khẩu lạm phát

4 min read

Key takeaway

Khi đồng nội tệ mất giá so với USD, giá hàng hóa nhập khẩu tính bằng VND tăng lên, đẩy lạm phát trong nước tăng - đây là kênh truyền dẫn trực tiếp từ tỷ giá sang lạm phát.

WHAT

Nhập khẩu lạm phát xảy ra khi tỷ giá tăng (đồng nội tệ yếu đi) làm chi phí nhập khẩu nguyên liệu, hàng hóa tính bằng nội tệ tăng lên, từ đó đẩy giá tiêu dùng trong nước tăng. Khác với lạm phát cầu kéo (kiểm soát được bằng thắt chặt tiền tệ), nhập khẩu lạm phát do cú sốc cung bên ngoài - chính sách tiền tệ khó xử hơn. Với dầu: giá dầu thô nhập về nhà máy lọc và xăng dầu thành phẩm nhập khẩu đều phản ánh trực tiếp vào CPI; Việt Nam có thêm đệm là Quỹ bình ổn giá xăng dầu để trì hoãn điều chỉnh giá - nhưng khi quỹ cạn, tác động truyền thẳng.

WHY/HOW

Cơ chế truyền dẫn: tỷ giá USD/VND tăng → chi phí nhập khẩu xăng dầu, nguyên liệu sản xuất tăng → chi phí đầu vào doanh nghiệp tăng → giá hàng hóa tiêu dùng tăng → CPI tăng. Từ 2016 trở đi mỗi đợt tỷ giá tăng đều có tác động quan sát được lên lạm phát trong cùng kỳ.

Notes

  • 2022-09

    • Tỷ giá vượt 24.000 VND/USD (tháng 9/2022); NHNN giảm thuế xăng dầu để kiềm chế lạm phát nhằm không để tỷ giá kéo lạm phát 2023 vượt kiểm soát
    • Cảnh báo: nếu không kiểm soát lạm phát tốt khi tỷ giá tăng, lạm phát 2023 sẽ là vấn đề lớn

  • 2022-06

    • Việt Nam 2022 đối mặt nhập khẩu lạm phát qua giá xăng dầu tăng và áp lực tỷ giá USD/VND; NHNN rút tiền ra để giảm sức ép thanh khoản
    • Nhật Bản 2022: yên giảm 18% so USD + giá năng lượng tăng cao = chi phí nhập khẩu tăng mạnh, gây áp lực lợi nhuận doanh nghiệp
    • Anh tháng 5/2022: CPI 9,1% (cao nhất từ 1982), chi phí năng lượng + lương thực chiếm tỷ trọng tác động lớn nhất
    • BoE dự báo lạm phát Anh chạm 11% tháng 10/2022
    • Các nước đang phát triển đối mặt nhập khẩu lạm phát kép: đồng tiền yếu + giá dầu 120 USD/thùng (+70% vs trung bình cũ)
    • Sri Lanka/Pakistan là ví dụ cực đoan: lạm phát nhập khẩu đẩy đến khủng hoảng kinh tế toàn diện, cần cứu trợ IMF
    • Áp lực lớn hơn nước giàu vì không đủ năng lực tài chính trợ cấp giá năng lượng trong nước

  • 2022-03

    • Việt Nam nhập khẩu cả dầu thô (cho Bình Sơn, Nghi Sơn) lẫn xăng dầu thành phẩm và khí hóa lỏng
    • Quỹ bình ổn giá xăng dầu VN: đỉnh >10.000 tỷ VND, đến cuối Q4/2021 còn ~1.000 tỷ - đệm gần cạn
    • Khi quỹ cạn: giá xăng dầu trong nước phải điều chỉnh theo thế giới, nhập khẩu lạm phát trực tiếp

Backlinks