Truyền dẫn giá xăng sang lạm phát

3 min read

Key takeaway

Giá xăng dầu tác động lên CPI qua hai kênh: trực tiếp qua trọng số cấu phần giao thông và gián tiếp qua chi phí vận chuyển làm tăng giá toàn bộ hàng hóa tiêu dùng.

WHAT

Truyền dẫn giá xăng sang lạm phát là cơ chế mà một thay đổi giá xăng dầu lan rộng vào chỉ số CPI qua (1) cấu phần giao thông trực tiếp và (2) chi phí sản xuất - vận chuyển của toàn bộ hàng hóa. Kênh gián tiếp thường mất 1-3 tháng và tổng tác động thường lớn hơn tác động trực tiếp.

WHY/HOW

Xăng dầu là nguyên liệu đầu vào của logistics và vận tải hàng hóa. Khi giá xăng tăng: doanh nghiệp logistics tăng giá cước - nhà sản xuất tăng chi phí phân phối - bán lẻ tăng giá hàng hóa. Chuỗi này làm CPI tăng ngay cả khi giá xăng chỉ tăng tạm thời. Nền kinh tế phụ thuộc vận tải đường bộ cao (như Việt Nam) bị tác động mạnh hơn.

Notes

  • 2026-06

    • Giá xăng E10 ~19.000-20.000 đồng quay về mức trung bình 2025 nhờ dầu hạ nhiệt + giữ thuế xăng dầu đến hết tháng 9
    • Mô hình AFA Capital: nếu E10 giữ ~19.000 đồng đến cuối năm, lạm phát đạt đỉnh ~đầu tháng 8 nhưng không vượt mục tiêu 4,5%
    • Là điểm tựa để chính sách tiền tệ tiếp tục nới lỏng, hướng hạ lãi suất

  • 2022-05

    • Gas trong nước tăng 26,6% so cùng kỳ, đóng góp 0,39 điểm % vào CPI bình quân 5 tháng 2022
    • Ăn uống ngoài gia đình tăng 3,31% YoY do COVID kiểm soát - minh họa kênh gián tiếp qua chi phí vận hành nhà hàng

  • 2022-03

    • VN giảm thuế bảo vệ môi trường: xăng -2.000đ/lít (từ 3.800-4.000đ), dầu diesel -1.000đ/lít, dầu hỏa -70% còn 300đ/lít; áp dụng 1/4-31/12/2022
    • Ước tính giảm thu ngân sách ~29.035 tỷ đồng (tính trên sản lượng tiêu thụ 2019)
    • Quốc hội đề nghị Bộ Tài chính bù đắp bằng tăng thu lĩnh vực khác; cân nhắc thêm giảm thuế nhập khẩu MFN xăng dầu nếu giá dầu thô tiếp tục cao

Backlinks