Ngân hàng trung ương

3 min read

Key takeaway

Ngân hàng trung ương mỗi quốc gia điều hành chính sách tiền tệ (lãi suất, mua tài sản) độc lập theo tình hình lạm phát và tăng trưởng riêng, nên các nước có thể đi theo các lộ trình thắt chặt/nới lỏng rất khác nhau ở cùng một thời điểm.

WHAT

Ngân hàng trung ương là cơ quan chịu trách nhiệm điều hành chính sách tiền tệ của một quốc gia hoặc khu vực, thông qua các công cụ như lãi suất điều hành, chương trình mua tài sản, để kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Ở góc độ vĩ mô rộng hơn, NHTW là tổ chức nhà nước độc quyền phát hành tiền tệ. Nhiệm vụ chính: ổn định giá cả (kiểm soát lạm phát), duy trì ổn định hệ thống tài chính, và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

WHY/HOW

Mỗi ngân hàng trung ương đặt mục tiêu riêng (thường là kiểm soát lạm phát quanh một mức mục tiêu) và phản ứng theo tình hình kinh tế trong nước (mức lạm phát, tốc độ phục hồi, diễn biến dịch bệnh). Vì vậy khi một ngân hàng trung ương lớn (như FED) thay đổi chính sách, các ngân hàng trung ương khác không nhất thiết đi theo cùng lộ trình hay tốc độ, mà điều chỉnh theo bối cảnh riêng của mình.

NHTW can thiệp qua các công cụ: lãi suất điều hành (tăng/giảm để thắt/nới tín dụng), nghiệp vụ thị trường mở (mua/bán trái phiếu - QE/QT), yêu cầu dự trữ bắt buộc. Khi kinh tế suy thoái: NHTW bơm tiền tái tài trợ khoản vay xấu, giữ vòng xoay tư bản hoạt động. Rủi ro kép: can thiệp quá mức tạo bong bóng tài sản; không can thiệp đủ gây sụp đổ hệ thống.

Notes

  • 2021-12

    • Theo sau tín hiệu siết của FED, ba ngân hàng trung ương lớn (Anh, Châu Âu, Nhật) chọn ba lộ trình khác nhau: Anh tăng lãi suất ngay, Châu Âu kết thúc chương trình mua tài sản khẩn cấp nhưng vẫn để ngỏ hỗ trợ thêm, Nhật giữ nguyên chính sách siêu nới lỏng và chỉ giảm tài trợ khẩn cấp rất chậm
    • Sự khác biệt phản ánh mức độ ảnh hưởng khác nhau của biến chủng Omicron và mức lạm phát khác nhau ở mỗi khu vực (Anh/Mỹ lạm phát cao, Châu Âu chưa đạt mục tiêu nhiều năm, Nhật lạm phát gần như bằng không)

  • 2020-08

    • Fed (NHTW Mỹ) bơm 3.000 tỷ USD mua trái phiếu doanh nghiệp năm 2020 - ví dụ điển hình về vai trò NHTW trong khủng hoảng COVID
    • NHTW là ‘bàn tay hữu hình’ can thiệp khi thị trường tự do không tự cân bằng được, duy trì ổn định hệ thống tài chính qua kiểm soát cung tiền

Backlinks