Mối quan hệ giá vàng - tỷ giá

3 min read

Key takeaway

Chênh lệch giá vàng trong nước - thế giới lớn tạo cầu đô la chợ đen để nhập lậu vàng, gây áp lực tỷ giá phi chính thức - mối liên hệ có thể bị đánh giá thấp bởi nghiên cứu dùng dữ liệu tỷ giá chính thống.

WHAT

Mối liên hệ giữa giá vàng nội địa và tỷ giá USD/VND thể hiện chủ yếu qua kênh nhập khẩu phi chính thức: khi giá vàng SJC cao hơn thế giới nhiều, nhà đầu cơ mua đô la chợ đen để nhập lậu vàng, đẩy tỷ giá phi chính thức tăng. Mối quan hệ này khó đo lường bằng dữ liệu tỷ giá ngân hàng (chính thống).

WHY/HOW

Nghiên cứu định lượng đo R² giữa giá vàng và tỷ giá chính thức chỉ đạt ~0,12 (gần 0 - ít liên hệ). Tuy nhiên, dữ liệu chính thống bỏ qua tỷ giá đô la chợ đen - nơi áp lực thực sự xuất hiện khi buôn lậu vàng gia tăng. Do đó, giá vàng tác động tỷ giá theo kênh phi chính thức mạnh hơn kênh chính thức - khó định lượng nhưng rõ ràng qua quan sát thực tế.

Notes

  • 2024-05

    • Chênh lệch SJC - thế giới ~18 triệu/lượng (5/2024) tương quan với đợt căng thẳng tỷ giá khoảng 1 tháng trước
    • Nghiên cứu Huỳnh Thế Du - Nguyễn Xuân Thành (Fulbright Vietnam): R² = 0,1178 giữa giá vàng và tỷ giá - không có bằng chứng tác động tiêu cực đáng kể trong dữ liệu chính thống
    • Giới hạn nghiên cứu: không có dữ liệu tỷ giá đô la chợ đen - nếu đưa vào kết quả có thể thay đổi đáng kể

  • 2024-04

    • 2013: đấu thầu 76 phiên, ~70 tấn, ~3 tỷ USD - áp lực tỷ giá rõ rệt
    • 2024: DXY ~106 so với 70-80 năm 2013, nhập khẩu vàng bất lợi hơn nhiều về tỷ giá
    • Tỷ giá USD/VND vượt 25.000 ngay sau thông báo đấu thầu vàng (4/2024)

  • 2024-03

    • Giá vàng thế giới ~2.185 USD/oz, Bitcoin ~72.000 USD - đều ở mức cao lịch sử, tạo nhu cầu ngoại tệ phi chính thức lớn tháng 3/2024
    • Chênh lệch giá vàng trong nước - thế giới còn lớn là một trong các yếu tố NHNN cần kiểm soát trước khi dừng hút tín phiếu
    • Cơ chế: giá vàng tăng → chênh lệch vàng trong nước và thế giới mở rộng → nhu cầu nhập khẩu vàng tăng → cầu USD tăng → tỷ giá USD/VND chịu áp lực

  • 2023-09

    • Tỷ giá trung tâm vượt 24.000 VND/USD lần đầu (12/9/2023); chênh lệch lãi suất liên ngân hàng VN vs Fed ~5% tạo áp lực tỷ giá cuối năm
    • Cơ chế nghịch lý vàng 9/2023: giá XAU thế giới giảm nhưng tỷ giá tăng đủ mạnh để giá vàng VND đứng vững hoặc tăng
    • Khi tỷ giá bị áp lực, vàng là công cụ phòng vệ thay thế cho đô la (pháp lý rõ ràng hơn việc mua đô chợ đen)

Backlinks