Lỗ chênh lệch tỷ giá EVN

3 min read

Key takeaway

Khi giá nhiên liệu nhập khẩu tăng mạnh và tỷ giá bất lợi nhưng giá bán lẻ điện bị giữ cố định vì lý do chính sách, EVN tích lũy lỗ lớn - đây là rủi ro hệ thống đặc trưng của doanh nghiệp nhà nước độc quyền trong ngành thiết yếu.

WHAT

Khoản lỗ của EVN phát sinh từ hai nguồn chính: (1) chênh lệch tỷ giá - EVN phải nhập khẩu nhiên liệu và thiết bị bằng ngoại tệ, khi VND mất giá thì chi phí thực tăng; (2) lỗ sản xuất kinh doanh - giá than, khí, dầu tăng đột biến do địa chính trị trong khi giá bán lẻ điện được chính phủ giữ ổn định. EVN lỗ hơn 26.000 tỷ đồng năm 2022.

WHY/HOW

Cơ chế: EVN không thể tự tăng giá điện để bù chi phí vì điện là mặt hàng thiết yếu và chịu kiểm soát giá nhà nước. Khi giá đầu vào tăng nhanh hơn khả năng điều chỉnh giá đầu ra theo cơ chế hành chính, chênh lệch tích lũy thành lỗ trên bảng cân đối. Hậu quả: (1) EVN mất khả năng tự tài trợ đầu tư nguồn và lưới điện mới; (2) áp lực tăng giá điện lên người tiêu dùng và doanh nghiệp khi nhà nước phải cân bằng tài chính EVN; (3) tạo tiền lệ: nhà nước có thể chấp nhận DNNN lỗ ngắn hạn để ổn định giá cả, nhưng cần cơ chế thu hồi sau.

Notes

  • 2023-09

    • EVN lỗ hơn 26.000 tỷ đồng năm 2022 do giá nhiên liệu thế giới tăng từ Q1/2022 (tác động địa chính trị Nga-Ukraina)
    • Dự thảo mới cho phép EVN đưa khoản lỗ chênh lệch tỷ giá và chi phí chưa tính vào giá điện bình quân - thực chất là người tiêu dùng trả dần khoản lỗ tích lũy
    • Yêu cầu bắt buộc: khoản lỗ phải được xác định qua báo cáo tài chính có kiểm toán

  • 2022-12

    • EVN lỗ 31.000 tỷ đồng năm 2022 (doanh thu 460.700 tỷ, +4,3% so 2021)
    • Chi phí nhiên liệu tăng 53.200 tỷ đồng do giá thế giới tăng đột biến
    • Đã tiết kiệm, cắt giảm 33.400 tỷ đồng nhưng không đủ bù chi phí nhiên liệu
    • Kiến nghị Bộ Công thương tăng giá bán lẻ điện bình quân để cân bằng tài chính 2023

Backlinks