Key takeaway

Ngân hàng trung ương có thể điều tiết thị trường chỉ bằng cách định hướng kỳ vọng (forward guidance) mà không cần thực sự thay đổi lãi suất - giống Maradona ghi bàn bằng cách khiến thủ môn lao nhầm hướng.

WHAT

Lý thuyết lãi suất Maradona (Maradona theory of interest rates) do Thống đốc Ngân hàng Anh Mervyn King đề xuất: chính sách tiền tệ có thể hiệu quả thông qua việc định hướng kỳ vọng của thị trường về lãi suất tương lai, không nhất thiết phải tăng/giảm lãi suất điều hành thực sự. Tên lấy từ bàn thắng nổi tiếng của Maradona (World Cup 1986) - chạy thẳng nhưng thủ môn và hậu vệ lao nhầm hướng vì đọc nhầm ý đồ.

WHY/HOW

Cơ chế hoạt động: khi NHTW phát tín hiệu đáng tin cậy rằng lãi suất sẽ tăng (hoặc duy trì cao), thị trường tự điều chỉnh hành vi trước khi có hành động thực tế - lãi suất dài hạn tăng, tín dụng thu hẹp, lạm phát hạ nhiệt. NHTW đạt mục tiêu mà không cần hành động tốn kém. Forward guidance hiệu quả đòi hỏi uy tín (credibility) của NHTW - nếu thị trường không tin, tín hiệu không có tác dụng.

Notes

  • 2024-06

    • Chuyên gia nhận định NHNN có thể dùng forward guidance (lý thuyết Maradona) thay vì thực sự tăng lãi suất điều hành trong bối cảnh PCE Mỹ hạ nhiệt và Fed có thể giảm lãi suất sớm hơn
    • Dự báo: không có thay đổi lãi suất điều hành NHNN trong ít nhất 1 quý tới (Q3/2024)
    • Chênh lệch lãi suất VND-USD sẽ giảm bớt nếu Fed giảm lãi suất - giảm nhu cầu NHNN phải tăng lãi suất điều hành
  • 2024-05

    • Fed giữ nguyên lãi suất 10 tháng liên tiếp (2023-2024) nhưng thị trường toàn cầu và Việt Nam vẫn biến động mạnh theo từng phát biểu của Powell - minh họa rõ cơ chế Maradona
    • Thị trường tại thời điểm này đang kỳ vọng Fed cắt giảm lãi suất lần đầu vào tháng 9/2024 (lùi từ kỳ vọng trước đó là tháng 11)
    • Lãi suất điều hành NHNN dự kiến không thay đổi trong nửa đầu năm 2024