Liên thông tín dụng và trái phiếu doanh nghiệp

4 min read

Key takeaway

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp và tín dụng ngân hàng là hai kênh liên thông trong cấp vốn cho bất động sản; khi một kênh tắc nghẽn, rủi ro có thể lan sang kênh kia, đòi hỏi điều tiết dòng tiền đồng bộ.

WHAT

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) là kênh huy động vốn quan trọng, chiếm đến 30% tổng vốn mới cho nền kinh tế vào đỉnh 2021. Phân loại theo rủi ro: (1) trái phiếu ngân hàng - an toàn, phát hành ra công chúng lợi tức cao hơn tiền gửi 1-1.5%; (2) trái phiếu doanh nghiệp có tài sản bảo đảm rõ ràng; (3) SPE - doanh nghiệp mục đích đặc biệt lập ra chỉ để phát hành trái phiếu - rủi ro rất cao (tỷ lệ vỡ nợ 54%).

Doanh nghiệp bất động sản huy động vốn qua hai kênh chính: vay tín dụng ngân hàng và phát hành trái phiếu doanh nghiệp. Hai kênh này liên thông - khi ngân hàng siết tín dụng, doanh nghiệp phát hành trái phiếu nhiều hơn; khi trái phiếu đáo hạn, doanh nghiệp cần vay lại từ ngân hàng để đảo nợ. Thanh khoản hệ thống phụ thuộc vào sự thông suốt của cả hai.

WHY/HOW

Cơ quan quản lý phải theo dõi và điều tiết tổng dòng vốn vào bất động sản qua cả hai kênh cùng lúc, không chỉ riêng tín dụng hay trái phiếu. Rủi ro tập trung xảy ra khi doanh nghiệp phụ thuộc quá nhiều vào một kênh, hoặc khi lịch đáo hạn trái phiếu tập trung vào cùng thời điểm mà thanh khoản thị trường kém. Rủi ro vòng lặp (loop risk): tín dụng ngân hàng → mua TPDN BĐS → doanh nghiệp BĐS vay thêm tín dụng → tài sản đảm bảo tăng giá ảo → khi BĐS giảm giá cả hai kênh cùng chịu áp lực.

Notes

  • 2024-02

    • Giai đoạn 2011-2013 (bất động sản đóng băng lần trước), doanh nghiệp chủ yếu vay ngân hàng, chưa có trái phiếu; người mua nhà chủ yếu vay gia đình chứ chưa vay ngân hàng nhiều
    • 2024: cả doanh nghiệp lẫn người mua nhà đều vay ngân hàng nhiều hơn + doanh nghiệp phát hành trái phiếu - cấu trúc rủi ro phức tạp hơn 2011
    • Câu hỏi về trái phiếu bất động sản đáo hạn 2024 - cần theo dõi dòng tiền liên thông ngân hàng và trái phiếu

  • 2024-01

    • Đỉnh vỡ nợ TPDN đã qua: tháng 8/2023 là đỉnh chậm trả, đang giảm dần; áp lực đáo hạn rủi ro cao 2024 chỉ khoảng 13.000 tỷ/quý so với 57.000 tỷ/quý đỉnh (quý I/2023)
    • Ngân hàng chiếm 56% tổng phát hành TPDN mới 2023 (309.000 tỷ); xu hướng 2024 tiếp tục tăng và phát hành ra công chúng nhiều hơn
    • SPE: tỷ lệ vỡ nợ 54% - cứ đầu tư 2 SPE thì 1 không trả được nợ; nhận diện qua lịch sử tăng đột biến phát hành trước 2022
    • Khuyến nghị nhà đầu tư cá nhân: chỉ mua trái phiếu phát hành ra công chúng; trái phiếu ngân hàng là lựa chọn an toàn nhất trong môi trường lãi suất thấp
    • Tổng phát hành TPDN 2023: 309.000 tỷ - cao hơn cả trái phiếu chính phủ (236.000 tỷ) và cao hơn tổng phát hành năm 2022

  • 2023-04

    • TT16/2021 ngăn dòng tín dụng vào TPDN BĐS; TT03/2023 mở lại nhưng ngân hàng bị ràng buộc chuẩn tín dụng - chỉ vào được dự án/doanh nghiệp đủ tiêu chuẩn
    • Thực tế ngân hàng đã có dư nợ TPDN BĐS 90.000 tỷ+ nên tập trung tín dụng là rào cản thêm vốn mới
    • Q2+Q3/2023: 30.000+ tỷ TPDN đến hạn mỗi quý, phần lớn BĐS - đây là áp lực thanh khoản thực sự cần hai thông tư xử lý

  • 2022-12

    • Rủi ro vòng lặp: tín dụng ngân hàng chảy vào TPDN BĐS - BĐS tăng giá - TSĐB tăng - ngân hàng cho vay thêm - khi BĐS giảm cả hai kênh cùng chịu áp lực
    • Tháng 12/2022: NHNN nới room tín dụng 1.5-2% nhưng tiền không đến được BĐS vì chuẩn tín dụng và TT16 chặn

Backlinks