Key takeaway
LBO là thương vụ thâu tóm trong đó bên mua dùng chính tài sản của công ty mục tiêu làm tài sản đảm bảo để vay phần lớn vốn mua lại công ty đó - lợi nhuận khuếch đại nếu công ty làm ăn tốt nhưng rủi ro cũng tăng tương ứng nếu lãi suất tăng hoặc công ty hoạt động kém.
WHAT
LBO (Leveraged Buyout) là nghiệp vụ mua lại doanh nghiệp chủ yếu bằng vốn vay, trong đó tài sản của chính công ty mục tiêu (sau khi mua) được dùng làm tài sản thế chấp cho khoản vay. Đây là một dạng đầu tư có đòn bẩy tương tự việc dùng margin để mua cổ phiếu, nhưng áp dụng ở cấp độ thâu tóm toàn bộ doanh nghiệp.
WHY/HOW
Đặc điểm chính của LBO: (1) cơ cấu vốn chủ yếu là nợ vay nên rất nhạy với biến động lãi suất - lãi suất thấp thì thuận lợi, lãi suất tăng thì rủi ro tăng mạnh; (2) vốn của công ty bị mua (không chỉ vốn của bên mua) được dùng đảm bảo cho khoản vay; (3) thường được thực hiện bởi các quỹ đầu tư/tổ chức tín dụng nước ngoài; (4) bên mua dùng đòn bẩy để giành quyền kiểm soát và sau đó quản lý/tái cấu trúc công ty bị thâu tóm nhằm tạo giá trị, trả nợ, rồi thoái vốn (qua IPO hoặc bán lại). Quy trình thẩm định LBO của ngân hàng đầu tư gồm 6 bước: dự báo BCTC công ty mục tiêu, tính dòng tiền, lên kế hoạch nợ và lãi vay, mô hình tín dụng/khả năng dùng đòn bẩy, xác định tỷ lệ hoàn vốn nội bộ (IRR), và phân tích kịch bản trước khi quyết định cho vay.
Related
Notes
- 2021-12
- Lịch sử: LBO xuất hiện từ năm 1950 tại Mỹ, bùng nổ thập niên 1980 khi lan sang châu Âu - case kinh điển KKR mua lại Nabisco với giá 25 tỷ USD; giai đoạn bùng nổ mạnh nhất 2000-2008, sau đó các ngân hàng trung ương siết quy định khiến tỷ lệ thâu tóm bằng LBO giảm đáng kể
- Case Việt Nam: Thaiholdings/Thaigroup mua 4,8 tỷ đồng để sở hữu 50% cổ phần đoàn Thủ đô; An Quý Hưng (tổng tài sản đầu 2018 chỉ ~1.000 tỷ đồng) vay khoảng 11.000 tỷ để mua 57,7% cổ phần Vinaconex (cuối 2018), đưa tổng tài sản lên ~12.700 tỷ
- Case Manchester United: nhà Glazer bắt đầu mua cổ phần từ tháng 3/2003 (tăng sở hữu lên 15-29%), dùng chính cổ phần MU đảm bảo cho các khoản vay tiếp theo; tháng 4/2005 sở hữu 57%, tháng 5/2005 đề xuất mua toàn bộ với giá 800 triệu bảng, đến khi đạt 98% thì hủy niêm yết khỏi sàn London (2005)
- Cơ cấu vốn thương vụ Glazer-MU: khoản vay khoảng 300 triệu bảng được đảm bảo bằng tài sản của CLB, lãi suất năm đầu khoảng 6,3%
- Năm 2012 MU IPO tại New York (mã MANU), bán 16,7 triệu cổ phiếu (10% cổ phần) thu về hơn 200 triệu USD (~143 triệu bảng), đủ trả phần lớn nợ vay ban đầu - trong khi định giá CLB đã tăng từ 800 triệu lên 1,43 tỷ bảng (tăng ~78% trong vài năm)