Lộ trình IFRS Việt Nam

6 min read

Key takeaway

Việt Nam chuyển sang thể thức áp dụng nguyên mẫu IFRS (tiếng Anh, từ ifrs.org) thay vì Việt hóa - tự nguyện cho doanh nghiệp FDI và thành viên Trung tâm tài chính quốc tế từ ngày 1/1/2027, thay thế cả bộ VAS và loại bỏ gánh nặng hai bộ báo cáo song song.

WHAT

Sau khi đề án 2020 (giai đoạn áp dụng tự nguyện 2022-2025) thất bại do rào cản ngôn ngữ và vướng mắc hệ thống, Bộ Tài chính ban hành dự thảo thông tư mới dựa trên Luật kế toán 56/2024: cho phép doanh nghiệp FDI và thành viên Trung tâm tài chính quốc tế tự nguyện áp dụng IFRS nguyên mẫu tiếng Anh (toàn bộ chuẩn mực có hiệu lực tại ngày lập báo cáo, lấy từ ifrs.org, không được chọn lọc từng chuẩn). Doanh nghiệp chỉ lập một bộ báo cáo IFRS duy nhất, nộp cho cả cơ quan thuế và phục vụ hợp nhất tập đoàn, kèm bảng đối chiếu với tờ khai thuế (tax reconciliation pack).

WHY/HOW

FDI tại Việt Nam hiện phải lập hai bộ báo cáo song song: VAS để nộp cơ quan chức năng cộng gói chuyển đổi IFRS (reporting package) để phục vụ hợp nhất tập đoàn - tốn chi phí kép và rủi ro sai sót ở bước chuyển đổi. Phương án nguyên mẫu giảm gánh nặng lâu dài nhưng đòi hỏi đầu tư hệ thống ban đầu cao. Điều kiện: bắt đầu áp dụng từ năm tài chính 2027 nhưng phải vận hành song song từ 2026 để có số so sánh (IFRS 1 yêu cầu 3 thời điểm trên bảng cân đối kế toán).

(1) Bốn nhóm điều chỉnh thường gặp khi chuyển đổi VAS sang IFRS: phân loại lại (reclassification), ghi nhận thêm (ví dụ IFRS 16 thuê tài sản phát sinh ROU asset và nợ phải trả), loại bỏ (chi phí thành lập, chi phí quảng cáo giai đoạn chưa hoạt động), và đo lường lại (IAS 36 đánh giá tổn thất tài sản).

(2) Lộ trình song song với TT99: TT99 (hiệu lực 01/5/2026) là bước đệm principle-based cho toàn bộ doanh nghiệp Việt Nam; tiếp theo là VFAS (Vietnam Financial Accounting Standards) dự kiến ban hành 2028-2029 - khi đó Việt Nam mới thực sự tiệm cận IFRS và thay thế cả hệ thống VAS. Doanh nghiệp FDI chuyển sang IFRS nguyên mẫu vẫn cần theo dõi TT99 vì đây là khung mà cơ quan chức năng Việt Nam dùng để kiểm tra.

(3) Ý nghĩa chiến lược thị trường vốn: khoảng cách VAS - IFRS khiến nhà đầu tư nước ngoài không thể đánh giá đúng chất lượng lợi nhuận và tài sản doanh nghiệp Việt Nam. Áp dụng IFRS là điều kiện tiên quyết để thu hút FDI chất lượng cao và hỗ trợ nâng hạng thị trường chứng khoán.

Notes

  • 2025-12

    • Dự thảo thông tư Bộ Tài chính (~2 trang) dự kiến ban hành trong 2026, hiệu lực 01/01/2027
    • Hai đối tượng áp dụng tự nguyện: doanh nghiệp FDI + thành viên Trung tâm tài chính quốc tế (Quyết định 222)
    • Các doanh nghiệp niêm yết rút khỏi phạm vi sau nhiều lần lấy ý kiến (quá nhiều vướng mắc)
    • Giai đoạn tự nguyện 2022-2025 của đề án 2020 coi như thất bại - không thể triển khai
    • Nguyên tắc: không thể áp dụng chọn lọc (vd. IAS 16 cho TSCĐ nhưng VAS cho doanh thu)

  • 2024-01

    • Chiến lược 1726 đề cập áp dụng IFRS cho doanh nghiệp niêm yết là một trong các giải pháp nâng chất lượng thị trường
    • Lộ trình Chính phủ phê duyệt (thời điểm 2024): doanh nghiệp niêm yết áp dụng IFRS bắt buộc đến 2025
    • Khoảng cách VAS - IFRS khiến nhà đầu tư nước ngoài không thể đánh giá đúng chất lượng lợi nhuận và tài sản doanh nghiệp Việt Nam

  • 2022-07

    • Thời điểm 2022: DN có thể đăng ký tự nguyện áp dụng IFRS - chỉ lập 1 bộ BCTC quốc tế, không còn song song VAS
    • Giai đoạn 2 bắt buộc (2025+): chỉ bắt buộc BCTC hợp nhất, chưa bắt buộc BCTC riêng lẻ do vướng thuế
    • Chuyên gia tham gia ban chuyển đổi chuẩn mực Bộ Tài chính và đăng ký chính thức với IASB (ifrs.org)

  • Doi tuong: FDI va don vi thuoc Trung tam tai chinh quoc te (theo Quyet dinh 222); chua bao gom doanh nghiep niem yet (nhieu y kien phan bien)

  • The thuc: ap dung dung nguyen mau tieng Anh tu ifrs.org, khong duoc chon loc tung chuan

  • Bon nhom dieu chinh thuong gap khi chuyen doi VAS sang IFRS: phan loai lai, ghi nhan them (vi du: IFRS 16 thue tai san phat sinh ROU asset va no phai tra), loai bo (chi phi thanh lap, chi phi quang cao giai doan chua hoat dong), do luong lai (IAS 36 danh gia ton that tai san)

  • So sanh lan dau: bao cao tinh hinh tai chinh can 3 con so (cuoi ky, dau ky, dau ky truoc); nen can chuan bi du lieu nam 2026

  • Lo trinh day du theo TT99 (ProTalk 2025): TT99 (2025) la buoc dem principle-based; tiep theo la VFAS (Vietnam Financial Accounting Standards) du kien khoi dong 2026, ban hanh 2028-2029 - khi do VN moi thuc su tiem can IFRS va thay the ca he thong VAS. TT99 du kien co hieu luc it nhat den het 2028.

  • Khoang cach TT99 va IFRS: TT99 thieu OCI (Other Comprehensive Income), chua tach hoat dong kinh doanh/dau tu/tai chinh trong ket qua kinh doanh, tai san sinh hoc chua do luong theo FVLCTS, chung khoan kinh doanh van theo gia goc co dieu chinh. Han che nay do rang buoc phap ly VN va ap luc cac ben lien quan trong qua trinh soan thao - ban soan thao TT99 ban than chua thoa man voi san pham cuoi.

  • Bai hoc van hanh: doanh nghiep FDI chuan bi chuyen sang IFRS nguyen mau (tu 2027) can song song theo doi TT99 de hieu khung ke toan noi dia - vi TT99 la nen tang ma co quan chuc nang VN se dung kiem tra, trong khi IFRS phuc vu hop nhat tap doan nuoc ngoai.

Backlinks