Key takeaway
Doanh nghiệp phân phối xăng dầu nắm tồn kho lớn nên khi giá dầu thế giới giảm mạnh, giá trị tồn kho giảm theo gây lỗ tồn kho lớn; khi giá tăng thì ngược lại. Đây là yếu tố phi hoạt động nhưng tác động mạnh vào lợi nhuận kỳ báo cáo.
WHAT
Lãi/lỗ tồn kho xăng dầu (inventory gain/loss) phát sinh khi giá dầu thay đổi trong khi doanh nghiệp đang nắm tồn kho lớn. Doanh nghiệp nhập dầu giá cũ nhưng bán theo giá mới: nếu giá dầu tăng thì bán được giá cao hơn giá vốn - lãi tồn kho; nếu giá dầu giảm thì bán thấp hơn giá vốn - lỗ tồn kho. Mức ảnh hưởng tỷ lệ với quy mô tồn kho và biên độ biến động giá.
WHY/HOW
PLX là nhà phân phối xăng dầu lớn nhất VN (thị phần >40%), luôn nắm khối lượng tồn kho lớn để đảm bảo cung ứng. Năm 2020, giá dầu Brent sụp từ ~70 USD xuống dưới 20 USD/thùng do COVID-19 - PLX chịu lỗ tồn kho nặng, EPS giảm từ 3.213 đồng (2019) xuống 784 đồng (2020), giảm ~75%. Khi giá dầu phục hồi 2021-2022, EPS bật lại về 2.830-3.432 đồng. Rủi ro này khiến phân tích PLX không thể chỉ nhìn vào biên lợi nhuận phân phối mà phải tách bạch lãi/lỗ tồn kho khỏi lợi nhuận hoạt động thường xuyên. Chu kỳ điều chỉnh giá ngắn hơn (Nghị định 80/2023: 7 ngày) giúp giảm phần nào rủi ro này so với chu kỳ 10 ngày trước.
Related
- Cơ chế điều hành giá xăng dầu
- Giá dầu và doanh nghiệp năng lượng
- Quản lý hàng tồn kho ngành thép
- Biên lợi nhuận dầu khí
Notes
- 2024-02
- PLX EPS: 3.213đ (2019) → 784đ (2020, -75%) do giá dầu sụp vì COVID-19 gây lỗ tồn kho lớn
- PLX EPS phục hồi: 2.830đ (2021), 3.432đ (2022), 3.591F (2023) khi giá dầu ổn định và tăng
- Doanh thu PLX tăng trưởng biến động mạnh: từ -1,2% đến +79,8% (2019-2022) - phản ánh biến động giá dầu thế giới nhiều hơn là tăng sản lượng
- SSI Research: Nghị định 80/2023 rút chu kỳ xuống 7 ngày giúp giảm rủi ro tồn kho so với chu kỳ 10 ngày cũ
Links
- PLX