Kích cầu

3 min read

Key takeaway

Kích cầu hiệu quả hơn chỉ tập trung vào nguồn cung vốn khi nền kinh tế suy yếu do thiếu nhu cầu - giảm thuế VAT tác động trực tiếp đến sức mua rộng hơn phát tiền mặt, trong khi chính sách tiền tệ đơn độc (hạ lãi suất, bơm thanh khoản) ít hiệu quả khi doanh nghiệp không có đơn hàng.

WHAT

Kích cầu là tập hợp các biện pháp chính sách (tài khóa hoặc tiền tệ) nhằm tăng tổng cầu trong nền kinh tế khi cầu yếu. Bao gồm: chi tiêu chính phủ, giảm thuế, giảm lãi suất, nới lỏng tín dụng. Đặc biệt, kích thích tiêu dùng nội địa tập trung vào việc tăng chi tiêu của hộ gia đình (thành tố C trong GDP = C + I + G + NX), bù đắp khi xuất khẩu (X) và đầu tư (I) suy giảm trong chu kỳ kinh tế khó khăn.

WHY/HOW

Khi nền kinh tế suy yếu do thiếu cầu chứ không phải thiếu cung, các biện pháp chỉ tác động vào nguồn cung (giảm lãi suất điều hành, bơm thanh khoản) ít hiệu quả - giống như người ốm không ăn được dù thức ăn ngon, doanh nghiệp không có đơn hàng sẽ không vay để đầu tư dù lãi suất thấp. Giảm thuế VAT tác động trực tiếp lên sức mua của toàn bộ nền kinh tế và tránh được rủi ro lạm phát tức thì của việc phát tiền mặt trực tiếp (tiền đi thẳng ra chợ). Chi tiêu đầu tư công tạo ra nhu cầu tức thì. Cần tránh bẫy nghịch lý tiết kiệm: nếu tất cả đều thắt lưng buộc bụng cùng lúc, tổng cầu sụp đổ và kinh tế xấu hơn. Hiệu quả tối đa đến khi phối hợp tổng hòa cả chính sách tiền tệ (NHNN) lẫn chính sách tài khóa (Chính phủ).

Notes

  • 2023-05

    • Vấn đề căn cơ của kinh tế Việt Nam Q1/2023: phụ thuộc xuất khẩu lớn, thiếu đơn hàng toàn cầu, cắt giảm lao động hàng loạt
    • Chính sách giảm VAT từ 10% xuống 8% là biện pháp kích cầu nội địa đang triển khai năm 2023
    • Chuyên gia nhận định: cần tổng hòa chính sách tiền tệ (NHNN) + chính sách tài khóa (Chính phủ) mới đủ sức vực dậy nền kinh tế

  • 2023-04

    • Việt Nam dùng combo kích cầu: giảm lãi suất điều hành 2 lần, dự kiến giảm VAT 2% từ 10% xuống 8% từ 1/7/2023, nới lỏng điều kiện phát hành trái phiếu
    • Giảm VAT 2% trên quy mô toàn nền kinh tế tác động lớn hơn nhiều so với phát tiền thẳng - tránh được rủi ro lạm phát tức thì
    • Ưu tiên tăng trưởng GDP hơn bảo vệ tỷ giá trong giai đoạn này

Backlinks