Khan hiếm số

2 min read

Key takeaway

Khan hiếm số là tính chất của tài sản kỹ thuật số có tổng cung được giới hạn cứng trong code - không thể phát hành thêm dù có nhu cầu, tạo ra cơ chế chống lạm phát tự động.

WHAT

Khan hiếm số (digital scarcity) là đặc tính của một tài sản kỹ thuật số khi tổng số lượng tồn tại được giới hạn bởi giao thức (protocol), không phụ thuộc vào quyết định của bất kỳ tổ chức nào. Khác với tiền fiat (có thể in thêm) hay vàng vật lý (có thể khai thác thêm), tổng cung Bitcoin tối đa 21 triệu đồng được lập trình cứng không thể thay đổi.

WHY/HOW

Cơ chế tạo ra khan hiếm số trong Bitcoin: phần thưởng đào coin (block reward) giảm một nửa sau mỗi 210.000 block (~4 năm), gọi là halving. Khi toàn bộ 21 triệu BTC được đào hết, không có cơ chế nào tạo thêm. Đây là lý do Bitcoin được so sánh với vàng như kho lưu trữ giá trị - nhưng có ưu điểm là nguồn cung có thể kiểm chứng minh bạch trên blockchain, trong khi lượng vàng khai thác mỗi năm không cố định.

Notes

  • 2025-03

    • Giới hạn 21 triệu BTC do Satoshi Nakamoto thiết kế từ đầu; block reward ban đầu 50 BTC, giảm 1/2 mỗi 210.000 block (~4 năm một lần - halving)
    • Đơn vị nhỏ nhất: 1 satoshi = 0,00000001 BTC; tổng cung theo satoshi = 2.100 nghìn tỷ - gần với ước lượng tổng tiền vật lý lưu hành toàn cầu vào thời điểm Bitcoin ra đời
    • Càng về sau Bitcoin càng khó đào - mỗi BTC tốn nhiều tài nguyên hơn - lý luận để giá trị tăng theo thời gian

  • 2021-02

    • Trong bối cảnh các NHTW bơm tiền mạnh sau COVID-19, Bitcoin được nhìn nhận như ‘vàng kỹ thuật số’ bảo toàn giá trị
    • Thưởng đào Bitcoin sẽ tiếp tục giảm một nửa theo chu kỳ halving cho đến khi đạt 21 triệu BTC

Backlinks