Giải ngân vốn đầu tư công

4 min read

Key takeaway

Tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công phản ánh năng lực thực thi ngân sách của nhà nước - tỷ lệ thấp cho thấy vốn bị ứ đọng, không tạo ra đòn bẩy tăng trưởng theo kế hoạch dù ngân sách đã được phân bổ.

WHAT

Giải ngân vốn đầu tư công (VĐT công) là quá trình thanh toán thực tế từ ngân sách nhà nước cho các dự án đầu tư hạ tầng, dịch vụ công. Tỷ lệ giải ngân = số thực chi / kế hoạch vốn được giao trong năm. Đây là chỉ số quan trọng phản ánh năng lực thực thi chính sách tài khóa.

WHY/HOW

Vốn đầu tư công giải ngân chậm xảy ra do nhiều nguyên nhân: thủ tục hành chính phức tạp, giải phóng mặt bằng chậm, nhà thầu thiếu năng lực, thiết kế dự án chưa hoàn thiện. Hậu quả: tiền nằm trong kho bạc không đưa vào nền kinh tế, làm giảm hiệu quả chính sách kích thích tài khóa, GDP thực tế thấp hơn mục tiêu. Chính phủ Việt Nam thường coi giải ngân VĐT công là nhiệm vụ chính trị quan trọng cuối năm.

Notes

  • 2026-06

    • Đến tháng 5/2026 giải ngân mới ~21,6% kế hoạch >1 triệu tỷ đồng; nghẽn do giá vật liệu tăng, thiếu nhân lực, chính quyền 2 cấp mới, vướng mặt bằng
    • Đầu tư công có hệ số nhân (hiệu ứng lan tỏa) nhưng chỉ phát huy khi tiền thực sự ra được công trình và quay vòng
    • 5 tháng đầu 2026: giải ngân đầu tư công mới đạt 21,6% kế hoạch; thu ngân sách >50% nhưng chi mới >20% - vốn bị khóa tại kho bạc, áp lực thanh khoản toàn thị trường
    • Hà Nội khởi công 5 tuyến metro 22/6/2026: >300 km, 1,3 triệu tỷ đồng (100% vốn NSNN), hoàn thành 2030; tổng vốn đầu tư chu kỳ 2026-2030: 38,5 triệu tỷ, vốn NSNN ~8 triệu tỷ
    • 5 điểm nghẽn giải ngân (Bộ Tài chính 6/2026): nguyên vật liệu tăng giá (dầu/xung đột Iran-Mỹ-Israel, nhà thầu càng làm càng lỗ), giải phóng mặt bằng, thủ tục, cán bộ, thể chế
    • 7 giải pháp thúc đẩy: bù giá hợp đồng 2025-2026 bị lỗ, GPMB sạch sớm, sửa luật đất đai, siết kỷ luật cán bộ (2 quý không làm được việc → thay thế), đẩy nhanh dự án trọng điểm

  • 2023-01

    • Giải ngân vốn đầu tư công nguồn NSNN năm 2022: lũy kế 11 tháng đạt 339.188,54 tỷ đồng (52,37% kế hoạch); ước cả năm đạt 67,27% kế hoạch Thủ tướng giao

  • 2022-12

    • 11 tháng năm 2022: giải ngân vốn đầu tư công cả nước đạt 52,43% kế hoạch (vốn trong nước 60,25%, vốn nước ngoài chỉ 27,99%); 27 bộ và 18 địa phương giải ngân dưới 50%, trong đó có TP.HCM, Hà Giang, Cao Bằng

  • 2022-05

    • Tính đến tháng 5/2022: gói phục hồi kinh tế 347.000 tỷ được QH thông qua nhưng mới giải ngân khoảng 18.000 tỷ - chưa đến 6% sau 5 tháng
    • Chủ tịch QH Vương Đình Huệ: “gần 5 tháng đã trôi qua nhưng vẫn chưa có danh mục dự án”
    • Ủy ban kinh tế QH: giải ngân chậm ảnh hưởng mục tiêu đóng góp +2% GDP năm 2022, khó hoàn thành nếu không đẩy nhanh

Backlinks