Key takeaway

Dư địa giảm lãi suất của ngân hàng trung ương bị giới hạn bởi hai yếu tố: lạm phát trong nước và chênh lệch lãi suất với Fed - nếu giảm quá mạnh sẽ gây áp lực tỷ giá và dòng vốn ngoại rút đi.

WHAT

Dư địa lãi suất là không gian mà ngân hàng trung ương còn có thể điều chỉnh lãi suất điều hành mà không gây ra tác dụng phụ nghiêm trọng (lạm phát tăng vọt, tỷ giá mất giá mạnh, dòng vốn tháo chạy). Dư địa này phụ thuộc vào lạm phát trong nước, chênh lệch lãi suất với các nền kinh tế lớn (đặc biệt Mỹ), và kỳ vọng tăng trưởng. Khi Fed tăng lãi suất, dư địa hạ lãi suất của NHNN bị nén lại vì phải duy trì lãi suất đủ hấp dẫn để giữ VND không mất giá quá mạnh.

WHY/HOW

Khi Fed tăng lãi suất mạnh, ngân hàng trung ương các nền kinh tế mới nổi như VN bị kẹp giữa: giảm lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng nhưng nếu chênh lệch lãi suất VND/USD thu hẹp quá mức, dòng vốn ngoại sẽ rút về Mỹ hưởng lãi suất cao hơn, đồng nội tệ mất giá, nhập khẩu lạm phát. Vì vậy dư địa giảm lãi suất thực tế phụ thuộc nhiều vào quyết định của Fed.

Notes

  • 2026-06

    • Khi Fed có xác suất 75% tăng lãi suất, NHNN đối mặt sức ép chi phí đẩy (giá dầu cao), căng thẳng thanh khoản hệ thống ngân hàng và áp lực duy trì tỷ giá - dư địa hạ lãi suất càng thu hẹp.
    • Lãi suất OMO NHNN duy trì 4,5% (kỳ hạn 7, 35, 56 ngày); tuần qua hút ròng 26.372 tỷ đồng - tín hiệu thanh khoản căng thẳng.
  • 2023-06

    • Tháng 6/2023: chuyên gia dự báo VN có thể còn 1 lần hạ lãi suất điều hành cuối 2023
    • Hai biến số quyết định: (1) lạm phát trong nước - đến thời điểm đó áp lực thấp; (2) Fed FOMC tháng 6 - thị trường kỳ vọng tăng tiếp 25bps do lạm phát Mỹ giảm chậm hơn kỳ vọng và thị trường lao động Mỹ vẫn mạnh