Key takeaway
Thế giới đang chuyển dịch không thể đảo ngược từ trật tự đơn cực sang đa cực - các cuộc chiến tranh và căng thẳng hiện nay chỉ là ‘giai đoạn giãy chết’ của trật tự cũ, tạo ra rủi ro địa chính trị thường trực nhưng cũng mở ra cơ hội tái cơ cấu chuỗi cung ứng cho Việt Nam.
WHAT
Chuyển dịch đa cực là quá trình cấu trúc quyền lực toàn cầu dịch chuyển từ hệ thống đơn cực (Mỹ thống trị sau 1991) sang đa cực với nhiều trung tâm quyền lực (Mỹ, Trung Quốc, EU, khối BRICS). Biểu hiện:
- Cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung ngày càng gay gắt ở nhiều lĩnh vực
- Chiến tranh Nga-Ukraina và xung đột Israel-Gaza như điểm bùng phát
- Phân mảnh thương mại: xu hướng bảo hộ, decoupling, friend-shoring
- De-dollarization: nhiều nước ký hiệp định thanh toán song phương bằng nội tệ thay đô la
WHY/HOW
Nhà đầu tư cần nhận biết đây là xu hướng dài hạn không thể thay đổi bằng một cuộc bầu cử hay một hiệp ước. Chính sách của Mỹ - dù Biden hay Trump - đều duy trì cạnh tranh chiến lược với Trung Quốc (Biden không đảo ngược nhiều chính sách thời Trump). Với Việt Nam, phân mảnh thương mại vừa là rủi ro (hàng Trung Quốc bán phá giá khi thừa công suất) vừa là cơ hội (Mỹ và đồng minh tìm đối tác sản xuất thay thế). Thế giới đa cực cũng thúc đẩy xu hướng thanh toán đa tiền tệ - Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Hàn Quốc đã ký hiệp định thanh toán bằng đồng nội tệ với Trung Quốc.
Related
Notes
- 2024-06
- 97% kinh tế trưởng được WEF khảo sát (tháng 5/2024) cho rằng địa chính trị sẽ tạo bất ổn toàn cầu
- 83% coi yếu tố chính trị trong nước (bầu cử) là nguyên nhân tạo ra biến số lớn
- Mỹ bắt đầu trừng phạt các công ty Trung Quốc liên quan đến hợp tác quốc phòng với Nga
- Bầu cử Mỹ tháng 11/2024 là biến số: kịch bản Trump làm tăng lạm phát Mỹ do hạn chế nhập cư và tăng thuế quan