Key takeaway

Lợi nhuận ngành gạo Việt Nam phụ thuộc kép vào chi phí đầu vào (phân bón, giống) và giá xuất khẩu đầu ra; doanh nghiệp tích hợp dọc (sản xuất - chế biến - xuất khẩu) hưởng lợi nhiều nhất khi hai lực này cùng chiều.

WHAT

Chuỗi giá trị ngành gạo Việt Nam gồm: (1) đầu vào - phân bón (URE, DAP), giống lúa, thuốc BVTV; (2) sản xuất lúa - nông dân ĐBSCL là trung tâm; (3) thu mua - thương lái, doanh nghiệp chế biến; (4) xay xát và chế biến - nhà máy tập trung ở ĐBSCL; (5) xuất khẩu - doanh nghiệp có giấy phép xuất khẩu (TAR, LTG, PAN). Doanh nghiệp niêm yết thường tập trung ở khâu chế biến và xuất khẩu, doanh thu xuất khẩu gạo chiếm tỷ trọng khác nhau (TAR 19%, LTG 12%, PAN 19% tổng DT).

WHY/HOW

Chi phí đầu vào (phân bón chiếm 20-30% chi phí sản xuất lúa) và giá gạo thế giới là hai biến số chính quyết định biên lợi nhuận. Khi giá phân bón giảm đồng thời giá gạo thế giới tăng (như Q3/2023 do lệnh hạn chế Ấn Độ), doanh nghiệp chế biến - xuất khẩu được hưởng lợi kép: biên gộp mở rộng từ 2 phía. Việt Nam xếp top 2-3 thế giới về xuất khẩu gạo (sau Ấn Độ, cạnh tranh Thái Lan), tập trung ở gạo phẩm cấp trung; khi Ấn Độ hạn chế xuất khẩu, cầu chuyển dịch sang Việt Nam và Thái Lan, đẩy cả lượng lẫn giá tăng.

Notes

  • 2023-09
    • Infographic phân tích ngành gạo VN hưởng lợi kép (9/2023): giá phân bón URE giảm (cải thiện biên gộp) + Ấn Độ hạn chế ~29% xuất khẩu (đẩy giá gạo tăng)
    • Doanh nghiệp có tỷ trọng DT xuất khẩu gạo cao nhất: TAR 19%, PAN 19%, LTG 12%
  • Gạo