Hạn chế xuất khẩu gạo Ấn Độ

2 min read

Key takeaway

Ấn Độ chiếm 40%+ xuất khẩu gạo toàn cầu; mỗi lần Ấn Độ hạn chế xuất khẩu (cấm hoặc đánh thuế), cung toàn cầu co lại đột ngột, giá gạo thế giới tăng mạnh và nước xuất khẩu cạnh tranh (Việt Nam, Thái Lan) hưởng lợi về cả giá lẫn sản lượng.

WHAT

Ấn Độ thường xuyên dùng chính sách hạn chế xuất khẩu gạo (cấm một số chủng loại hoặc áp thuế xuất khẩu) để ưu tiên an ninh lương thực nội địa khi giá trong nước tăng hoặc trước mùa bầu cử. Các công cụ bao gồm: (1) cấm xuất khẩu hoàn toàn một số loại (gạo trắng non-basmati - 20/7/2023); (2) thuế xuất khẩu 20% đối với gạo đồ (25/8/2023); (3) áp giá sàn xuất khẩu minimum export price (MEP). Quy mô tác động: Ấn Độ chiếm ~40% xuất khẩu gạo toàn cầu (khoảng 21-22 triệu tấn/năm trước lệnh cấm).

WHY/HOW

Cơ chế: Ấn Độ hạn chế XK → gap cung toàn cầu → giá gạo thế giới tăng → cầu chuyển hướng sang Việt Nam, Thái Lan, Pakistan → các nước này tăng được cả giá bán lẫn sản lượng. Việt Nam đặc biệt được lợi do (1) ở gần các thị trường nhập khẩu lớn (Philippines, Indonesia, Bangladesh); (2) chi phí logistics thấp hơn Thái Lan; (3) sản lượng ĐBSCL có thể tăng linh hoạt theo cầu. Rủi ro: nếu Ấn Độ dỡ lệnh cấm (sau khi giá nội địa ổn định), giá gạo thế giới điều chỉnh xuống nhanh, doanh nghiệp Việt Nam bị ảnh hưởng ngược.

Notes

  • 2023-09
    • Ấn Độ cấm xuất khẩu gạo trắng non-basmati (20/7/2023, ~11% sản lượng XK) + thuế 20% gạo đồ parboiled (25/8/2023, ~18% sản lượng XK) - tổng ~29% bị hạn chế
    • Ấn Độ chiếm 40%+ XK gạo toàn cầu; lệnh cấm tạo gap cung lớn nhất kể từ 2007-2008
    • Hưởng lợi: TAR (19% DT từ XK gạo), LTG (12%), PAN (19%) - các doanh nghiệp xuất khẩu gạo niêm yết Việt Nam
  • Gạo