Key takeaway

Chủ đầu tư yếu tài chính buộc nhà thầu phải dùng phương pháp ghi nhận doanh thu kém chắc chắn hơn, dẫn đến chuỗi xấu: phải thu chất lượng kém - cấu trúc vốn mỏng manh - vay nợ nhiều - pha loãng cổ phiếu liên tục. Đây là liên hệ nhân quả quan trọng khi phân tích BCTC nhà thầu.

WHAT

Chất lượng tài chính của chủ đầu tư (developer/owner) tạo ra hiệu ứng lan truyền trực tiếp lên báo cáo tài chính nhà thầu (contractor). Chủ đầu tư mạnh - nghiệm thu nhanh, thanh toán đúng hạn - cho phép nhà thầu dùng phương pháp ghi nhận doanh thu thận trọng (chỉ ghi khi có hóa đơn nghiệm thu). Chủ đầu tư yếu hoặc chây ì - nghiệm thu chậm, không có tiền thanh toán - buộc nhà thầu ghi nhận doanh thu theo ước tính tiến độ, tạo ra khoản phải thu chất lượng thấp và không có hóa đơn bảo đảm.

WHY/HOW

Cơ chế: (1) Chủ đầu tư yếu chây ì nghiệm thu → nhà thầu không thể xuất hóa đơn → phải dùng phương pháp ước tính tiến độ; (2) Phải thu theo tiến độ không có nghiệm thu = tài sản không chắc chắn → chất lượng tài sản kém; (3) Tài sản kém chất lượng → cấu trúc tài chính yếu → phải đi vay nhiều hoặc phát hành thêm cổ phiếu; (4) Nếu chủ đầu tư phá sản/chây ì không làm hồ sơ nghiệm thu (như FLC), nhà thầu có thể mất toàn bộ khoản phải thu dù đã hoàn thành công trình thực tế. Ứng dụng phân tích: khi đọc BCTC nhà thầu, cần đánh giá danh sách chủ đầu tư chính (top clients) - chủ đầu tư nào là Vingroup vs FLC tạo ra hồ sơ rủi ro hoàn toàn khác nhau.

Notes

  • 2023-09
    • CTD: chủ đầu tư chính là Vingroup (trước đây) - nghiệm thu nhanh, có tiền → CTD dùng phương pháp nghiệm thu, cổ phiếu cô đặc, không vay nhiều
    • HBC: chủ đầu tư yếu (bao gồm FLC) - chây ì nghiệm thu, không đủ tiền → HBC ước tính tiến độ, 11k/16k tỷ là phải thu, phát hành cổ phiếu liên tục
    • Case FLC-HBC: FLC nợ HBC hơn 213 tỷ từ dự án FLC Thanh Hóa (hoàn thành từ 2015), cố tình không làm hồ sơ nghiệm thu để tránh nghĩa vụ pháp lý - giải tán ban quản lý dự án → HBC không có bằng chứng pháp lý dù đã xây xong
    • Bài học ngân hàng: khoản phải thu theo tiến độ kế hoạch HĐXD được dùng làm tài sản cầm cố vay - cần thẩm định cả chất lượng chủ đầu tư đằng sau, không chỉ giá trị sổ sách
  • BTN - Công ty HBC và CTD