Key takeaway

Tỷ trọng tiền gửi dân cư so với doanh nghiệp phản ánh mức lãi suất thực và niềm tin vào kênh tiết kiệm; khi lãi suất thấp kéo dài, dân cư rút tiền sang kênh đầu tư khác trong khi doanh nghiệp giữ tiền vì không thể mở rộng.

WHAT

Cơ cấu tiền gửi ngân hàng chia hai nhóm: dân cư (cá nhân) và tổ chức kinh tế (doanh nghiệp). Trong điều kiện bình thường, tiền gửi dân cư cao hơn doanh nghiệp vì nhu cầu tiết kiệm cá nhân lớn. Khi lãi suất thực âm hoặc rất thấp, dân cư chuyển tiền sang bất động sản, chứng khoán, vàng; trong khi doanh nghiệp bị buộc giữ tiền mặt khi không thể triển khai dự án.

WHY/HOW

Môi trường lãi suất thấp (do NHNN nới lỏng hỗ trợ Covid) kết hợp giãn cách xã hội kéo dài tạo ra hiện tượng bất thường: (1) dân cư giảm gửi tiết kiệm vì lãi suất không hấp dẫn, dòng tiền chảy sang BĐS/CK/vàng; (2) doanh nghiệp không triển khai được dự án nên tiền tồn trong tài khoản. Khi lãi suất phục hồi, xu hướng này đảo chiều.

Notes

  • 2022-03
    • Cuối 2021: lần đầu tiên tiền gửi doanh nghiệp (>5,645 triệu tỷ) vượt tiền gửi dân cư (>5,3 triệu tỷ) - chênh lệch 345.000 tỷ đồng
    • Tăng trưởng tiền gửi doanh nghiệp 2021: +15,7% YoY; tiền gửi dân cư chỉ +3,08% YoY
    • Tiền gửi dân cư năm 2021 chỉ tăng 158.600 tỷ đồng - chưa bằng 1/2 mức tăng năm 2020
    • Nguyên nhân: lãi suất thấp duy trì 2 năm Covid + giãn cách xã hội khiến doanh nghiệp không mở rộng sản xuất được