Key takeaway

Bảo lãnh nhà nước cho trái phiếu doanh nghiệp/ngân hàng thương mại gây méo mó thị trường, rủi ro đạo đức và chuyển gánh nặng rủi ro từ khu vực tư sang ngân sách nhà nước.

WHAT

Bảo lãnh nhà nước là cam kết của chính phủ/NHNN sẽ thanh toán thay nếu tổ chức phát hành trái phiếu mất khả năng chi trả. Trên thế giới, bảo lãnh nhà nước thường chỉ áp dụng cho trái phiếu chính phủ hoặc trong tình huống khủng hoảng hệ thống để cứu thanh khoản - không phải bảo lãnh vô điều kiện cho hoạt động kinh doanh thường xuyên.

WHY/HOW

Bảo lãnh có thể tồn tại hợp lý khi: (1) khủng hoảng hệ thống - ngân hàng trung ương mua lại tài sản kém thanh khoản tạm thời; (2) trái phiếu chính phủ - nhà nước tự vay và tự trả bằng nguồn thu thuế. Bảo lãnh KHÔNG hợp lý khi: ngân hàng thương mại huy động vốn mới cho hoạt động kinh doanh thông thường mà được bảo lãnh vô điều kiện - méo mó cạnh tranh và xã hội hóa rủi ro tư nhân.

Notes

  • 2023-07
    • VAFI đề xuất NHNN bảo lãnh trái phiếu NHTM ‘kinh doanh hiệu quả’ - chuyên gia phân tích 3 vấn đề: (1) ai trả phí bảo lãnh và cơ chế tính phí; (2) NHNN đóng vai kinh doanh thay vì quản lý; (3) khi NHTM thua lỗ, ngân sách nhà nước chịu - cổ đông không chịu
    • Méo mó thị trường: doanh nghiệp phi ngân hàng dù có tài sản đảm bảo/dòng tiền tốt cũng không cạnh tranh được với trái phiếu NHTM có bảo lãnh nhà nước