Key takeaway
Nhờ áp dụng đúng chu trình BAVA, người làm tài chính/kế toán/kiểm soát có thể chuyển vai trò từ tuyến phòng thủ tuân thủ (chỉ nhìn số liệu đạt/không đạt ngân sách) sang business partner - đối tác kinh doanh hiểu bản chất nghiệp vụ, chủ động đưa khuyến nghị giúp lãnh đạo ra quyết định.
WHAT
Hai vai trò của người làm tài chính/kế toán/kiểm soát khi làm việc với ngân sách:
- Vai trò kiểm soát tuân thủ truyền thống - chỉ đối chiếu số liệu với ngân sách để can thiệp/duyệt hoặc đánh giá đạt/không đạt, không đi sâu vào bản chất nghiệp vụ.
- Vai trò business partner - hiểu bản chất giao dịch và nguyên nhân phát sinh, chủ động phân tích chênh lệch, tìm nguyên nhân gốc rễ, đưa khuyến nghị điều chỉnh cho lãnh đạo để ra quyết định kinh tế phù hợp hơn.
WHY/HOW
Để chuyển từ kiểm soát tuân thủ sang business partner, người làm tài chính cần áp dụng đầy đủ chu trình BAVA thay vì chỉ dừng ở bước theo dõi số liệu (xem Nguyên tắc BAVA): hiểu góc nhìn kinh doanh của từng nghiệp vụ, tìm nguyên nhân gốc rễ của chênh lệch, và chủ động đề xuất hành động cải thiện thay vì chỉ báo cáo đạt hay không đạt. Kiểm toán nội bộ cũng có thể hỗ trợ chuẩn hoá quy trình lập ngân sách (phân công phân nhiệm, ma trận phân quyền, đảm bảo đúng người sở hữu lập ngân sách cho bộ phận mình) thông qua đánh giá dựa trên phân tích chênh lệch giữa thực tế và kế hoạch.
Related
Notes
- 2026-08
- Video Pro Talk 8/2026: diễn giả nhấn mạnh người làm tài chính/kế toán không nên chỉ là ‘tuyến phòng thủ’ nữa mà phải trở thành business partner, dùng dữ liệu ngân sách để hỗ trợ ban giám đốc ra quyết định kinh tế